Alışkanlık
Habit
Tanım
Bilişsel veya güdüsel süreçlere artık ihtiyaç duymayan, tekrara dayalı olarak otomatikleşmiş ve durumsal ipuçlarıyla tetiklenen iyi öğrenilmiş davranış kalıbıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Otomobil kullanmayı yeni öğrenen bir bireyin vites değiştirirken veya debriyajı kavratırken her adımı bilinçli olarak ve zihinsel çaba sarf ederek yapması; ancak yıllar sonra aynı bireyin otobanda giderken bu eylemleri tamamen otomatik olarak, başka konuları düşünürken gerçekleştirmesi tam bir alışkanlık döngüsüdür.
Derin Analiz
Nörobiyolojik düzeyde alışkanlık oluşumu, kortikal alanlardan bazal ganglionlara, özellikle de striatuma (dorsal striatum) doğru kayan bir sinirsel devre plastisitesini içerir. İlk başta hedef odaklı (goll-directed) olan ve prefrontal korteksin yoğun bilişsel kontrolünü gerektiren davranışlar, tekrarla birlikte uyaran-tepki (S-R) birlikteliklerine dönüşür. Bu evrede dopaminerjik yollar, motor programların otomatik olarak tetiklenmesinde kritik bir pekiştireç işlevi görür. Bilinçli farkındalık minimum düzeydedir ve yürütücü işlevlerin enerji maliyeti büyük ölçüde ortadan kalkar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Bağımlılık (addiction) ile sıklıkla karıştırılır; bağımlılık, motivasyonel dürtülerin ve ödül sisteminin patolojik kontrol kaybını içerirken, alışkanlık daha esnek ve homeostatik bir otomatik motor programdır.