Kardeş Katli
Siblicide
Tanım
Bir bireyin, genellikle kuşlar başta olmak üzere, kendi kardeşini (tam veya üvey) öldürmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kuş gözlem laboratuvarlarında, sümsük kuşu (gannet) yavrularının kuluçka döneminde iki yumurtadan ilk çıkanın, ikinci yumurtadan çıkan zayıf kardeşi sürekli olarak gagalayarak yuvadan uzaklaştırması ve açlıktan veya soğuktan ölmesine neden olması klasik bir gözlemdir.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji ve davranış ekolojisi bağlamında kardeş katli (siblicide), kaynakların kıt olduğu durumlarda bireyin genetik uyarlanabilirliğini (inclusive fitness) maksimize etme stratejisidir. Asenkron kuluçka dönemlerinde erken yumurtadan çıkan yavru, ebeveyn yatırımını tekeline almak ve hayatta kalma şansını artırmak amacıyla zayıf olan kardeşi doğrudan hedef alır veya yuva dışına iter. Davranışsal olarak zorunlu (obligate) ya da fırsatçı (facultative) olmak üzere ikiye ayrılır. Zorunlu formda kardeşlerden biri mutlaka ölürken, fırsatçı formda çevresel stres faktörleri ve besin bolluğu davranışı belirler.
Etimoloji
Latince 'silber' (kardeş) ve '-cida' [caedere: öldürmek, kıymak] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kardeş rekabeti (sibling rivalry) daha geniş bir kavram olup her zaman ölümle sonuçlanmayan kaynak mücadelesini kapsar; kardeş katli (siblicide) ise doğrudan ölümle sonuçlanan uç bir davranıştır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kardeş Rekabeti
Kardeş Rekabeti
Sibling Rivalry
Kardeşlerin, ebeveynlerin ilgisini, onayını veya sevgisini kazanmak ya da akademik ve sportif alanlarda üstünlük sağlamak amacıyla giriştiği rekabet ve çatışma durumu.
İncele
Ebeveyn Yatırımı
Ebeveyn Yatırımı
Parental İnvestment
Bir ebeveynin, yavrusunun hayatta kalma ve üreme başarısını artırmak amacıyla harcadığı enerji, zaman ve kaynak miktarı.
İncele