Psikolojik Sözleşme
Psychological Contract
Tanım
Çalışan ile işveren arasında, yazılı sözleşmelerde yer almayan; karşılıklı beklentileri, örtük yükümlülükleri ve algılanan vaatleri kapsayan soyut mutabakat.
Örnek Vaka / Uygulama
Yazılım mühendisi olarak yeni bir şirkete başlayan bir çalışan, yöneticisinin kendisine sürekli esnek çalışma saatleri ve yaratıcı projelerde liderlik alanı tanıyacağını varsayar (örtük sözleşme). Ancak altı ay sonra, mikro-yönetim uygulandığını ve tüm mesailerin ofiste geçirilmesinin zorunlu kılındığını gördüğünde, resmi sözleşmede bir değişiklik olmasa bile psikolojik sözleşmesinin ihlal edildiğini hisseder ve motivasyonu dramatik biçimde düşer.
Derin Analiz
Örgütsel psikoloji bağlamında psikolojik sözleşme, bireyin çalıştığı kurumla olan ilişkisinde karşılıklı hak ve ödevlere dair zihinsel modellerini ifade eder. Chris Argyris tarafından 1960'larda öne sürülmüş, Denise Rousseau (1989) tarafından modern ampirik literatüre kazandırılmıştır. Bu sözleşme açık (örneğin maaş, terfi) veya örtük (özerklik, öz-ifade, adalet) olabilir. Resmi iş sözleşmelerinin aksine tek taraflı algılara dayanır; bu nedenle ihlal edildiğinde ('psychological contract breach') çalışanlarda güven kaybı, örgütsel vatandaşlık davranışında düşüş, tükenmişlik ve işten ayrılma niyetinde belirgin bir artış gözlemlenir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Resmi iş sözleşmesi (formal employment contract) ile karıştırılır; resmi sözleşme yasal olarak bağlayıcı yazılı maddeleri içerirken, psikolojik sözleşme tamamen öznel algılara, inançlara ve informal beklentilere dayanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Örgütsel Adalet
Örgütsel Adalet
Organizational Justice
Çalışanların bir iş yerindeki muamelelerin, kararların ve kaynak dağılımlarının ne ölçüde adil olduğuna dair öznel algılarını ifade eden çok boyutlu bir örgütsel psikoloji yapısıdır.
İncele
İş Tatmini
İş Tatmini
Job Satisfaction
Bir bireyin mesleğine, iş ortamına, ödüllendirme sistemlerine ve çalışma koşullarına karşı geliştirdiği hedonik tabiatlı tutumsal ve duygusal tepki.
İncele
Örgütsel Vatandaşlık Davranışı
Örgütsel Vatandaşlık Davranışı
Organizational Citizenship Behavior (OCB)
Çalışanların resmi iş tanımında yer almayan, zorunlu tutulmayan ancak örgütün işleyişine ve etkinliğine gönüllü olarak katkı sağlayan proaktif davranışlarıdır.
İncele