İş Tatmini
Job Satisfaction
Tanım
Bir bireyin mesleğine, iş ortamına, ödüllendirme sistemlerine ve çalışma koşullarına karşı geliştirdiği hedonik tabiatlı tutumsal ve duygusal tepki.
Örnek Vaka / Uygulama
Yazılım mühendisliği yapan bir bireyin, şirket içi terfi politikalarının şeffaf olmadığını düşünmesi bilişsel tatminsizlik yaratırken, aynı çalışanın ekip arkadaşlarıyla kurduğu güçlü sosyal bağlar ve yaptığı işin yaratıcı doğası duyuşsal bir memnuniyet sağlar. Bu iki zıt vektörün bileşkesi, çalışanın genel iş tatmini düzeyini ve dolayısıyla 'ayrıl-ses çıkar-sadakat-ihmal' (EVLN) modelindeki davranışsal reaksiyonunu belirler.
Derin Analiz
Örgütsel psikoloji bağlamında iş tatmini, bilişsel değerlendirmeler, duyuşsal (emosyonel) tepkiler ve davranışsal eğilimler olmak üzere üç bileşenli bir yapıda incelenir. Bilişsel boyut, çalışanın işinin özelliklerini (otonomi, çeşitlilik, geribildirim) rasyonel olarak değerlendirmesini içerirken; duyuşsal boyut, iş ortamındaki günlük deneyimlerin yarattığı neşe, heyecan veya tükenmişlik gibi anlık duygusal durumları kapsar. Locke'un Değer-Algı Teorisi'ne (Value-Percept Theory) göre tatmin, bireyin işinden elde ettiği çıktılar ile önem atfettiği değerler arasındaki uyumsuzluk veya uyumun bir fonksiyonudur. Nörobiyolojik düzeyde ise, mesleki özerklik ve başarı anları mezolimbik dopaminerjik yolu tetikleyerek içsel motivasyonu ve doyum hissini pekiştirir. Örgütsel vatandaşlık, işten ayrılma niyetleri ve genel yaşam kalitesi üzerinde doğrudan belirleyici bir psikolojik metriktir.
Etimoloji
Karıştırmayın
İş katılımı (job involvement) ile sıkça karıştırılır; iş katılımı bireyin işini ne ölçüde kimliğinin merkezi haline getirdiğiyle (özdeşleşme) ilgilidir, iş tatmini ise iş deneyiminin kalitesine yönelik genel bir tutumdur.