Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Geribildirim

Feedback

Tanım

Bir sistemin ya da organizmanın çıktısının, girdi mekanizmasını etkilemek ve performansı optimize etmek amacıyla tekrar sisteme bilgi olarak dönmesi süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Bilişsel davranışçı terapi sürecinde, sosyal anksiyete bozukluğu olan bir danışanın topluluk önünde yaptığı konuşmanın ardından, hem kendi algıladığı hataları hem de terapistin gözlemlediği nesnel verileri (ses tonu, duruş) içeren yapılandırılmış bir geribildirim alması ve bu sayede bilişsel çarpıtmalarını fark etmesi.

Derin Analiz

Geribildirim mekanizmaları bilişsel bilimlerde ve klinik psikolojide davranışın düzenlenmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Sistem kuramı perspektifinden bakıldığında, negatif geribildirim (negative feedback) sistemi dengeleyerek homeostazı korurken; pozitif geribildirim (positive feedback) sapmaları amplifiye ederek sistemi yeni bir duruma taşır. Klinik bağlamda, bireyin kendi davranışsal, fizyolojik veya sosyal çıktılarına dair dışsal ya da içsel bilgi alması, adaptif olmayan döngülerin kırılarak bilişsel yeniden yapılandırma yapılmasına olanak tanır.

Etimoloji

İngilizce 'feed' [beslemek, besleme yapmak] + 'back' [geri] kelimelerinin birleşiminden oluşan terim, kökensel olarak sibernetik ve sistem mühendisliğinden bilişsel bilimlere ve psikolojiye adapte edilmiştir.

Karıştırmayın

Öngörüsel besleme (feedforward) ile karıştırılır; feedforward çıktının etkisini beklemeden sistemin girdisini gelecekteki duruma göre önden ayarlarken, geribildirim gerçekleşen çıktı üzerinden sonradan düzenleme yapar.