Negatif Geribildirim
Negative Feedback
Tanım
Bir sistemin çıktısının, girdinin etkisini azaltmak ve dengeyi (homeostaz) korumak amacıyla sisteme tekrar dahil edilmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Vücut sıcaklığının artması durumunda hipotalamustaki termoregülasyon merkezinin tetiklenerek terleme ve vazodilatasyon (damar genişlemesi) yoluyla sıcaklığı tekrar bazal seviyeye düşürmesi biyolojik bir negatif geribildirim örneğidir. Sosyal psikolojide ise bir çalışanın sunduğu rapora yöneticisinden aldığı yapıcı eleştiriler doğrultusunda hatalarını düzeltmesi buna karşılık gelir.
Derin Analiz
Negatif geribildirim, hem fizyolojik/biyolojik düzenlemede (örneğin endokrin sistemdeki hormonal salınım döngüleri) hem de sosyal ve davranışsal psikolojide kritik bir rol oynar. Biyolojik bağlamda, istenen set-point (ayar noktası) değerinden sapmaları algılayarak düzeltici mekanizmalar devreye sokar ve sistemi kararlı (stabil) tutar. Sosyal psikolojide ise bireyin sergilediği performans karşısında aldığı onaylamama, eleştiri veya olumsuz değerlendirmeleri kapsar. Bu tür dışsal dönütler, bireyin davranışını modifiye etmesi ve sosyal normlara uyum sağlaması için düzenleyici bir işlev görür; ancak aşırı ve yapıcı olmayan biçimleri bireyin öz-yeterlik algısını zkeleyebilir.
Etimoloji
Latince 'negativus' [olumsuz/yokluk bildiren] ve İngilizce 'back' [geri] kelimeleri ile Eski İngilizce 'fedde' [beslemek/doyurmak] köklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Pozitif geribildirim ile sıklıkla karıştırılır. Pozitif geribildirim sistemdeki sapmayı veya çıktıyı artırarak istikrarsızlığa ya da üstel büyümeye yol açarken, negatif geribildirim dalgalanmaları sönümleyerek denge sağlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Homeostaz
Homeostaz
Homeostasis
Canlının iç ortamındaki biyolojik ve kimyasal parametrelerin kararlı bir dengede tutulmasını sağlayan aktif düzenleme mekanizması.
İncele
Pozitif Geribildirim
Pozitif Geribildirim
Positive Feedback
Bir sistemdeki çıktıların, girdi sinyallerinin veya başlangıçtaki değişimin etkisini artırarak sistemi hedeflenen yönde büyümesi veya ivme kazanması için beslemesi süreci.
İncele
Öz Düzenleme
Öz Düzenleme
Self-regulation
Bireyin kendi davranışlarını öz-izleme, öz-değerlendirme ve öz-pekiştirme süreçleri aracılığıyla denetleme ve yönlendirme kapasitesi.
İncele