Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Feedforward

Feedforward

Tanım

Bir sistemin ya da organizmanın gelecekteki girdileri veya eylemleri önceden öngörerek, henüz gerçekleşmeden önce hazırlık yapmasını sağlayan ileri beslemeli kontrol mekanizmasıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir tenis oyuncusunun, rakibin raketten topa vurma açısını gördüğü an, henüz top kendisine ulaşmadan milisaniyeler önce vücudunu vuruşa hazırlayacak kas tonusunu ayarlaması tam bir somatik feedforward mekanizmasıdır.

Derin Analiz

Feedforward mekanizmaları, klasik geribildirim (feedback) döngülerinden kökten ayrılır. Geribildirim, sistemin çıktısını hatadan sonra değerlendirip düzeltirken; feedforward, geçmiş deneyimlerden ve çevresel ipuçlarından hareketle 'öngörüye dayalı' bir adaptasyon sağlar. Nörofizyolojik düzeyde, serebellum (beyincik) bu süreçte kritik bir rol oynar. İstemli bir hareket başlatıldığında, serebellum motor kortekse ve kaslara eşzamanlı olarak feedforward sinyaller göndererek olası dış dirençleri henüz hareket oluşmadan kompanse eder. Bilişsel ve iletişimsel bağlamda ise bireyin karşısındakinin zihinsel durumunu veya olası tepkilerini önceden simüle ederek mesajını buna göre şekillendirmesini ifade eder.

Etimoloji

İngilizce 'feed' [beslemek, iletmek] ve 'forward' [ileri, öne doğru] kelimelerinin birleşiminden oluşan; sibernetik ve bilişsel bilimler literatürüne sonradan kazandırılmış hibrit bir terimdir.

Karıştırmayın

Feedback (geribildirim) ile sıklıkla karıştırılır. Feedback tamamlanmış bir eylemin sonucuna göre hata düzeltmesi yaparken, feedforward hatayı başlamadan önlemek için geleceği tahmin eder.