Narsistik Kişilik Envanteri
Narcissistic Personality Inventory (NPI)
Tanım
Özseverlik ve benmerkezcilik düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş, zorunlu tercihe dayalı bir öz-bildirim ölçeğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal psikoloji laboratuvarında liderlik dinamiklerini inceleyen bir araştırmada, katılımcılara NPI uygulanır. Yüksek NPI skoru alan bir bireyin, grup çalışmalarında karar alıcı pozisyonları hızla sahiplendiği, ancak eleştirilere karşı savunmacı bir tutum sergilediği gözlemlenir.
Derin Analiz
Narsistik Kişilik Envanteri (NPI), klinik bir tanı aracı olmaktan ziyade, sosyal psikoloji araştırmalarında patolojik olmayan veya subklinik narsisizmi ölçmek için tasarlanmıştır. Robert N. Raskin ve Howard Terry tarafından 1988 yılında son şekli verilen 40 maddelik popüler versiyonu, iki uçlu (dyadic) ifadelerden oluşur. Katılımcılardan her çift arasından kendilerini en iyi yansıtan ifadeyi seçmeleri istenir. Bu yapı, yetki, hak iddia etme, üstünlük, exhibisyonizm (gösterişçilik), sömürücülük, kibir ve öz-yeterlik gibi alt boyutların profillenmesini sağlar. Likert tipi ölçekler yerine zorunlu tercih (forced-choice) formatını kullanması, sosyal istenirlik yanlılığını kısmen minimize etmeyi hedefler; ancak bireylerin kendilerini idealize etme eğilimi psikometrik geçerlilik bağlamında sürekli tartışılan bir metodolojik sınırlılıktır.
Etimoloji
İngilizce 'narcissistic' (Yunan mitolojisindeki Narkissos'un kendi yansımasına aşık olmasından türetilmiştir) + 'personality' (Latince 'persona', maske/karakter) + 'inventory' (Latince 'inventarium', döküm listesi) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Narsistik Kişilik Bozukluğu (NPD - DSM-5 tabanlı klinik tanı kriterleri) ile sıklıkla karıştırılır; NPI bir hastalık tanısı koymaz, normal popülasyondaki kişilik özelliklerinin dağılımını ölçer.