İstemsiz İşten Ayrılma
İnvoluntary Turnover
Tanım
Çalışanların bir organizasyondan kendi istekleri dışında, yönetimsel kararlar veya dışsal zorunluluklar neticesinde ayrılma oranını ifade eden endüstri ve örgütsel psikoloji kavramıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Orta ölçekli bir yazılım şirketinde son altı ay içinde performans yetersizliği ve disiplin suçları nedeniyle işten çıkarılan çalışan oranının (kontrol edilebilir istemsiz işten ayrılma) sektör ortalamasının %15 üzerine çıkması, İnsan Kaynakları departmanını mülakat süreçlerini ve lineer yöneticilerin geri bildirim mekanizmalarını baştan aşağı yeniden yapılandırmaya yöneltmiştir.
Derin Analiz
Örgütsel psikoloji ve insan kaynakları yönetimi bağlamında istemsiz işten ayrılma, kontrol edilebilir ve kontrol edilemez olmak üzere iki temel aks üzerinde incelenir. Ölüm, yaşlılık emekliliği ve makro ekonomik daralmalar sonucu yapılan işgücü azaltımları genellikle kontrol edilemez kategorisinde değerlendirilirken; performans düşüklüğü, disiplin ihlalleri, işle ilgili önlenebilir kazalar veya meslek hastalıkları nedeniyle gerçekleştirilen fesihler kontrol edilebilir istemsiz işten ayrılma kapsamındadır. Kontrol edilebilir oranların yüksekliği, organizasyonun işe alım süreçlerindeki yapısal hatalara, yetersiz performans yönetimi mekanizmalarına veya toksik bir liderlik iklimine işaret eden klinik bir örgütsel patoloji göstergesidir.
Etimoloji
İngilizce 'involuntary' (istemsiz, irade dışı; Latince 'in-' [olumsuzluk] + 'voluntarius' [iradeye dayalı]) ve 'turnover' (devir hızı, çalışan sirkülasyonu) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Gönüllü işten ayrılma (voluntary turnover) ile karıştırılır; gönüllü ayrılmada inisiyatif tamamen çalışanındayken, istemsiz ayrılmada inisiyatif işverendedir.