Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Davranışsal Uyum

Behavioral Congruence

Tanım

Bir bireyin veya grubun beyan ettiği amaçları, tutumları ve değerleri ile gözlemlenebilir eylemleri arasındaki tutarlılık durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir şirketin sürdürülebilirlik ve çevre dostu üretim değerlerini savunan üst düzey bir yöneticinin, operasyonel maliyetleri düşürmek için gizli bir şekilde kimyasal atıkları nehre boşaltma kararı alması ve bunu uygulaması durumunda davranışsal uyum sıfırlanır; tersi senaryoda ise yöneticinin tüm kararlarını ekolojik hassasiyetle alması yüksek davranışsal uyumu gösterir.

Derin Analiz

Davranışsal uyum, bireyin bilişsel ve duyuşsal tutumları ile motor çıktıları arasındaki senkronizasyonu inceleyen kritik bir psikolojik yapıttır. Kişilik psikolojisinde öz-değerlendirmelerin gerçek yaşam eylemleriyle ne derece örtüştüğünü (örneğin, dürüstlük değerini savunan birinin ahlaki ikilemlerdeki pratikleri) incelerken, örgütsel psikolojide çalışanın bireysel hedefleri ile kurumsal misyon arasındaki vektörel hizalanmayı ele alır. Nörobiyolojik açıdan bu durum, prefrontal korteksteki niyet ve planlama merkezleri ile motor korteks ve limbik sistem arasındaki inhibituar ve uyarıcı dengenin bir yansımasıdır. Yüksek davranışsal uyum, bilişsel çelişkiyi (cognitive dissonance) minimize ederken, düşük uyum ise içsel gerilim, ikiyüzlülük algısı ve psikopatolojik maladaptasyon riskini artırır.

Etimoloji

Latince 'congruere' (uyumlu olmak, bir araya gelmek, örtüşmek) fiilinden türetilmiş 'congruentia' köküne dayanır; davranış kelimesiyle birleşerek bireyin içsel dünyası ile dışsal eylemleri arasındaki matematiksel ve işlevsel örtüşmeyi ifade eder.

Karıştırmayın

Bilişsel çelişki (çelişkinin yarattığı psikolojik rahatsızlık durumudur, davranışsal uyum ise bizzat eylem-tutum örtüşmesinin derecesidir); uyumluluk/konformizm (social conformity - başkalarının baskısıyla davranış değiştirmedir, davranışsal uyum ise içsel değerlerle eylemin tutarlılığıdır).