Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tutum-davranış Tutarlılığı

Attitude–behavior Consistency

Tanım

Bir nesneye, kişiye veya duruma yönelik geliştirilen tutumun, o nesneye karşı sergilenen gözlenebilir davranışla örtüşme derecesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Çevreyi korumanın son derece önemli olduğuna (tutum) inanan bir bireyin, yerinde geri dönüşüm kutusu olmasına rağmen çöplerini ayrıştırmaya üşenip genel çöpe atması, tutum-davranış tutarsızlığının tipik bir örneğidir. Tutarlılığın yüksek olduğu senaryoda ise aynı bireyin evinde sıkı birkompost ve sıfır atık rutini uygulaması beklenir.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve davranış bilimlerinde, bireylerin içsel değerlendirmeleri (tutumları) ile dışsal eylemleri arasındaki köprüyü inceler. La Piere'in klasik otel deneyinden bu yana, tutumların her zaman davranışı doğrudan yansıtmadığı; aksine tutumun gücü, erişilebilirliği, durumsal baskılar ve algılanan kontrol gibi moderatör değişkenlerin bu tutarlılığı güçlü biçimde biçimlendirdiği bilinmektedir. Pozitif tutumlar yaklaşma motivasyonunu tetiklerken, negatif tutumlar kaçınma veya uzaklaşma davranışlarını aktive eder; ancak bu lineer ilişki her zaman korunumlu değildir.

Etimoloji

Latince 'aptus' (uygun, hazır) kökünden türetilen 'attitudo' (zihinsel duruş, konum) ile Orta İngilizce 'behavor' (davranış, hareket biçimi) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Bilişsel Çelişki (Cognitive Dissonance), tutum ile davranış uyuşmazlığının yarattığı psikolojik rahatsızlık halidir; tutum-davranış tutarlılığı ise bu uyuşmazlığın veya uyuşmanın derecesinin kendisini ifade eder.