Tip Kuramı
Type Theory
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kariyer danışmanlığı merkezine başvuran danışanlara uygulanan ve Carl Jung'un kişilik tipolojisini baz alan bir envanter sonucunda, bireyin analitik, sezgisel veya dışadönük gibi net bir kategoriye atanarak mesleki yönlendirme alması tip kuramının pratik bir izdüşümüdür.
Derin Analiz
Kişilik psikolojisinde tip kuramları, bireyleri sürekli boyutlar (örneğin Beş Faktör Modeli'nin puanlama cetvelleri) yerine, niteliksel olarak birbirinden ayrılan keskin kategoriler veya sınıflar halinde ele alır. Tarihsel kökleri Hipokrat ve Galen'in mizaç temelli hümoral (sıvı) teorilerine kadar uzanan bu yaklaşım, bireyin karmaşık doğasını belirli arketiplere veya klinik profillere indirgeme eğilimindedir. Carl Jung'un psişik işlevler ve yönelimler tipolojisi ile William Sheldon'ın somatotip kuramı bunun somut prototiplerindendir. Günümüz ampirik psikometrisinde, boyutsal yaklaşımlar kategorik tip kuramlarının yerini büyük ölçüde almış olsa da, klinik pratikte hızlı kategorizasyon ve fenotipik gruplama için bilişsel ve tarihsel bir temel oluşturmaya devam etmektedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Özellik kuramı (Trait theory) ile sıkça karıştırılır. Özellik kuramları kişiliği dereceli boyutlar ve sürekli değişkenler (örn. yüksek veya düşük dışadönüklük) olarak incelerken, tip kuramı bireyi doğrudan belirli bir kategorinin içine (örn. dışadönük veya içedönük) yerleştirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Mizaç
Mizaç
Temperament
Biyolojik temelli olduğu kabul edilen, yaşamın erken evrelerinde ortaya çıkan ve enerji seviyesi, duygusal tepkisellik, ruh hali ile davranışsal inhibisyon gibi özellikleri kapsayan kişilik temeli.
İncele