Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İçten Yönelimli

İnner-directed

Tanım

Kendi motivasyonlarıyla hareket eden, dış çevrelerin, sosyal baskıların veya başkalarının değer yargılarından kolayca etkilenmeyen bireysel yönelimi tanımlayan sıfat.

Örnek Vaka / Uygulama

Kariyerinde ailesinin ve çevresinin 'garanti' olarak gördüğü prestijli bir sektöre girmek yerine, uzun vadeli kişisel tatmin sağlayan ve kimsenin desteklemediği bağımsız bir sanatsal projeye yönelen bir bireyin tutumu içten yönelimli davranışa somut bir örnektir.

Derin Analiz

Sosyolog David Riesman tarafından 'The Lonely Crowd' adlı eserinde kavramsallaştırılan içten yönelimli kişilik tipi, erken yaşlarda içselleştirilmiş bireysel değerler sistemiyle karakterizedir. Bu bireyler, tıpkı içsel bir jiroskop gibi çalışarak belirsiz veya baskı altındaki durumlarda dışsal onay aramak yerine kendi ahlaki ve bilişsel standartlarına başvururlar. Bilişsel ve klinik perspektiften bakıldığında, bu yapı yüksek düzeyde otonomi, içsel odaklı kontrol odağı (internal locus of control) ve sosyal uyum baskısına karşı direnç ile yakından ilişkilidir.

Etimoloji

Latince 'intra-' (, içeride) ve 'directus' (doğrultulmuş, yönlendirilmiş) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bireyin kendi içsel pusulasına göre hareket etme durumunu ifade eder.

Karıştırmayın

Diğer yönelimli (other-directed) ve geleneksel yönelimli (tradition-directed) kavramlarıyla karıştırılır; diğer yönelimli bireyler kararlarını akran gruplarının beklentilerine ve trendlere göre şekillendirirken, içten yönelimli bireyler kendi içsel pusulalarını baz alır.