Kaynak Özellik
Source Trait
Tanım
Raymond Cattell'in kişilik kuramında, faktör analizi yoluyla tespit edilen ve doğrudan gözlemlenebilen yüzey özelliklerinin temelini oluşturan, bunları belirleyen kökensel kişilik boyutları.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir değerlendirmede, bir danışanın sürekli olarak iş arkadaşlarıyla tartışması, otorite figürlerine karşı gelmesi ve her toplantıda kendi fikrini baskıyla kabul ettirmeye çalışması gözlemlenen yüzey özellikleridir. Cattell'in 16PF (16 Kişilik Faktörü) envanteri uygulandığında, bu kişinin arkasındaki temel 'kaynak özelliğin' yüksek düzeyde 'dominans' (baskınlık) olduğu istatistiksel olarak saptanır.
Derin Analiz
Psikometrik ve kişilik psikolojisi bağlamında kaynak özellikler, insan kişiliğinin en temel yapı taşlarını oluşturur. Raymond Cattell, bireylerin gözlenebilir davranış kalıplarını (yüzey özellikleri) istatistiksel bir yöntem olan faktör analizi vasıtasıyla indirgeyerek daha derin, bağımsız ve kalıcı yapıları ortaya koymuştur. Bu özellikler; yetenek, mizaç ve dinamik (motivasyonel) özellikler olmak üzere üç alt kategoride incelenir. İnsan davranışının varyansını açıklayan gizil değişkenler olarak işlev görürler ve bireyin çevresel uyaranlara karşı sergilediği tutarlı tepki setlerini belirleyen nöropsikolojik ve psikometrik altyapıyı sunarlar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Yüzey özellik (surface trait) ile karıştırılır; yüzey özellikleri bir arada görülen davranış kümelenmeleriyken, kaynak özellikleri bu kümelenmeleri yaratan ve istatistiksel olarak türetilmiş gizil köken faktörleridir.
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele