Yüzey Özelliği
Surface Trait
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinisyenin, danışanın seanslara sürekli erken gelmesi, ödevlerini eksiksiz yapması ve terapistinin yönergelerine titizlikle uyması gibi davranışları gözlemlemesi, 'sorumluluk' veya 'vicdanlılık' boyutundaki bir yüzey özelliğine işaret eder. Bu dışsal davranış kümesi, kişinin daha derin katmanlardaki motivasyonel ve bilişsel kaynak özelliklerinin anlaşılmasında veri sağlar.
Derin Analiz
Cattell'in faktör analizi temelli psikometrik yaklaşımında yüzey özellikleri, bireyin davranış repertuvarında tutarlılık gösteren ancak daha derinlerdeki yapıların tezahürü olan görünümlerdir. Bu özellikler, istatistiksel olarak birlikte varyasyon gösteren (co-vary) davranış gruplarından oluşur. Örneğin, dakiklik, düzenlilik ve göreve bağlılık gibi gözlenebilir yüzey özellikleri, 'öz disiplin' veya 'vicdanlılık' gibi daha temel ve görünmeyen kaynak özelliklerin (source traits) dış dünyadaki yansımalarıdır. Klinik değerlendirmede ve psikometrik test geliştirme süreçlerinde, bu yüzey özelliklerinin taranması, altta yatan yapısal kişilik faktörlerinin haritalandırılmasına olanak tanır.
Etimoloji
Latince 'superficies' [yüzey/dış katman] ve Eski İngilizce 'treowth' [karakteristik nitelik] kelimelerinin bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele