Düzenlilik
Orderliness
Tanım
Bireyin eşyalarını ve çevresini derli toplu, temiz ve yerli yerinde tutma eğilimi olup aşırı derecede sergilenmesi obsesif-kompulsif bozukluk veya obsesif-kompulsif kişilik bozukluğunun bir belirtisi olabilir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir vakada, danışanın çalışma masasındaki kalemleri boylarına ve renk tonlarına göre kusursuz bir açıyla dizmesi, bu düzen sağlanmadığı takdirde yoğun bir kaygı ve huzursuzluk yaşaması, düzenliliğin işlevselliği bozacak düzeyde katılaşmasına örnektir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve kişilik psikolojisinde düzenlilik, Beş Faktör Kişilik Kuramı'ndaki 'sorumluluk' (conscientiousness) alt boyutunun merkezi bileşenlerinden biridir. Uyarlank düzeyde düzenlilik, bireyin bilişsel yükünü azaltan, üretkenliği artıran ve çevresel belirsizliği minimize eden işlevsel bir başa çıkma stratejisidir. Ancak bu eğilim katı bir mükemmeliyetçilikle birleştiğinde, bilişsel esnekliğin kaybolmasına ve kompulsif ritüellere dönüşebilir. Nörobiyolojik düzeyde, orbitofrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki devrelerdeki işlev bozuklukları, simetri ve düzen gereksiniminin kontrol edilemeyen bir dürtüye dönüşmesinde rol oynar.
Etimoloji
Latince 'ordo' (sıra, düzen) kökünden türetilen 'ordinare' fiilinden evrilmiştir; davranışsal olarak çevreyi ve nesneleri belirli bir sisteme göre yapılandırma eğilimini ifade eder.
Karıştırmayın
Temizlik (cleanliness) ile sıklıkla karıştırılır; temizlik hijyen odaklı iken, düzenlilik nesnelerin mekânsal konumları ve yapısal uyumu ile ilgilidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Obsesif-kompulsif Kişilik Bozukluğu
Obsesif-kompulsif Kişilik Bozukluğu
Obsessive-compulsive Personality Disorder
Erken yetişkinlikte başlayan; aşırı mükemmeliyetçilik, zihinsel ve kişilerarası kontrol, düzen tutkusu ve esneklik yoksunluğu ile karakterize kişilik bozukluğu.
İncele