Hijyen
Hygiene
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Hastanede çalışan bir cerrahın ameliyat öncesi ellerini belirli bir protokol ve süre boyunca antiseptik solüsyonlarla yıkayarak sterilizasyon sınırlarını koruması klinik bir hijyen uygulamasıdır.
Derin Analiz
Halk sağlığı, klinik tıp ve davranış bilimlerinin kesişim kümesinde yer alan hijyen, bireylerin patojenik mikroorganizmalarla temasını minimize eden davranışsal rutinlerin bütünüdür. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, hijyenik alışkanlıklar genellikle erken çocukluk döneminde koşullanma ve ebeveyn modeliyle içselleştirilir. Klinik psikiyatri ve nöropsikiyatri bağlamında, aşırı hijyen obsesif-kompulsif bozukluğun (OKB) bir belirtisi olarak kontaminasyon (bulaşma) takıntılarıyla kendini gösterirken; hijyen ihmali ise depresyon, şizofreni veya demans gibi durumlarda görülen öz-bakım eksikliğinin (self-neglect) bir göstergesidir. Epidemiyolojik olarak, morbidite ve mortalite oranlarını düşüren en maliyet etkin müdahalelerin başında gelir.
Etimoloji
Fransızca 'hygiène' sözcüğünden gelmektedir; kökeni Antik Yunan mitolojisinde sağlık ve temizlik tanrıçası olan Hygieia'ya (Yunanca: Hygieinos - sağlıklı, sağlığa yararlı) dayanır.
Karıştırmayın
Temizlik (cleaning) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; temizlik fiziksel kir ve atıkların uzaklaştırılmasıyken, hijyen sağlığı tehdit eden mikrobiyolojik ajanların etkisiz hale getirilmesini ve hastalıkların önlenmesini hedefler.