Kompulsif Kişilik
Compulsive Personality
Tanım
Aşırı düzenlilik, mükemmeliyetçilik, zihinsel ve kişisel kontrol arayışı ile esneklikten yoksunluk katılık karakter özellikleri gösteren kişilik yapılanması.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırk yaşındaki bir proje yöneticisi, ofisteki her bir dosyanın rengine ve fontuna göre alfabetik olarak kusursuz dizilmesini şart koşar, ekibinin hazırladığı raporlardaki en ufak bir noktalama hatasını bile tolerans göstermez ve işleri başkasına devretmek yerine kendisi yapmayı tercih ettiği için her gece saatlerce mesai kalır.
Derin Analiz
Kompulsif kişilik, bireyin yaşamının neredeyse tüm alanlarında kontrol, düzen, mükemmeliyetçilik ve kurallara aşırı bağlılık göstermesiyle karakterizedir. Psikanalitik teoride anal dönemin saplantılarına bağlanırken, çağdaş bilişsel ve klinik psikolojide katı şemalar ve işlevsiz inanç sistemleri (örneğin, 'Hata yaparsam mahvolurum' veya 'Her şey kusursuz olmalı') üzerinden ele alınır. DSM-5 sınıflandırmasında Obsesif-Kompulsif Kişilik Bozukluğu (OKKB) ile örtüşen bu yapı, obsesif-kompulsif bozukluktaki (OKB) istemsiz obsesyonlar ve kompulsiyonlardan farklı olarak egoya uyumludur; yani birey bu özelliklerini kendi kişiliğinin doğal ve doğru bir parçası olarak görür, genellikle bu durumdan rahatsızlık duymaz, aksine çevresindekilerin yetersizliğinden yakınır.
Etimoloji
Latince 'compellere' (zorlamak, mecbur bırakmak) fiilinden türetilen 'compulsus' partisipi ile yine Latince 'personalitas' (şahsiyet, maske) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB) ile sıklıkla karıştırılır; OKB'de birey istemsiz takıntılardan ve bunlardan kurtulmak için yapılan anksiyete giderici zorlantılı eylemlerden rahatsızlık duyar ve bunları ego-distonik (benliğe yabancı) bulur. Kompulsif kişilikte ise katılık, düzen ve kontrol arayışı kalıcı bir karakter yapısıdır ve ego-sintoniktir (benlikle uyumludur).
Keşfetmeye Devam Edin
Obsesif-kompulsif Kişilik Bozukluğu
Compulsive Personality Disorder
Genel bir düzen, mükemmeliyetçilik, zihinsel ve kişisel kontrol obsesyonu ile esneklik yoksunluğuyla karakterize, erken yetişkinlikte başlayan kronik kişilik bozukluğu örüntüsü.
Ego-sintonik
Ego-syntonic
Bireyin benlik algısı, değerleri ve bilinçli inançlarıyla tam bir uyum içinde olan düşünce, dürtü ve davranışlar bütünü.