Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İş Boyutları

Job Dimensions

Tanım

Belirli bir mesleğin doğasını tanımlayan temel görev, yetkinlik, kişilik özelliği ve sorumluluk kategorileri.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir hastane yöneticisi pozisyonu için iş analizi yapılırken, yüzlerce küçük görevi listelemek yerine iş boyutları şu şekilde kategorize edilir: 1) Klinik operasyon yönetimi, 2) Kriz ve karar alma sorumlulukları, 3) Paydaşlarla etkili iletişim ve kişilerarası beceriler. Aday değerlendirme matrisi bu boyutlar üzerinden puanlanır.

Derin Analiz

Endüstri ve Örgüt Psikolojisi bağlamında iş boyutları, karmaşık mesleki rolleri yönetilebilir ve ölçülebilir kategorilere ayırmak için kullanılır. İş analizi süreçlerinde, her bir alt görevi tek tek listelemek yerine, bürokratik işler, karar alma veya kişilerarası beceriler gibi anahtar boyutların belirlenmesi hem personel seçimi hem de performans değerlendirme süreçlerinde validiteyi artırır. Bu yaklaşım, tanımlarının (job descriptions) ve personel şartnamelerinin (personel specifications) yapılandırılmasında bilişsel yükü azaltarak daha nesnel insan kaynakları uygulamalarına zemin hazırlar.

Etimoloji

İngilizce 'job' (, görev) ve Latince 'dimensio' (ölçü, boyut) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İş özellikleri modeli (job characteristics model) ile sıklıkla karıştırılır; ancak iş özellikleri işin psikolojik zenginliğini (özerklik, görev çeşitliliği vb.) incelerken, iş boyutları doğrudan görevin ve gerekli yetkinliklerin kategorik yapısını ifade eder.