Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ajans İşyeri

Agency Shop

Tanım

Sendika üyesi olmama koşuluna rağmen, çalışanların akdini sürdürebilmek için sendikaya temsil aidatı ödemesini zorunlu kılan yeri düzenlemesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir otomotiv fabrikasında çalışan bir işçi, kişisel veya politik nedenlerle resmi sendikaya üye olmayı reddetmiştir. Ancak yerindeki ajans işyeri anlaşması gereği, sendikanın toplu sözleşmesi müzakerelerinde kendisini temsil etmesi karşılığında, üyelerin ödediği aidata eşdeğer bir 'temsil ücretini' (representational fee) düzenli olarak işveren aracılığıyla kesinti şeklinde ödemeye devam eder.

Derin Analiz

Endüstriyel ve örgütsel psikoloji ile çalışma sosyolojisinin kesişim kümesinde yer alan ajans işyeri, toplu pazarlık dinamiklerinin çalışan tutumları ve yeri adalet algısı üzerindeki etkilerini inceleyen bir kavramdır. Bu model, 'bedava binici' (free-rider) problem ortadan kaldırmayı amaçlar; çünkü sendika tarafından sağlanan toplu sözleşme haklarından, maaş artışlarından ve çalışma koşulu iyileştirmelerinden sendika üyesi olmayan çalışanlar da yararlanır. Çalışanların aidat ödemek zorunda kalması, örgütsel vatandaşlık davranışları, sendika desteği, tatmini ve çalışan yabancılaşması gibi parametreler üzerinden nicel ve nitel yöntemlerle incelenir.

Etimoloji

Latince 'agentia' (faaliyet gösteren, vekil) kelimesinden türetilen 'agency' (ajans, yetkili kurum) ile Eski İngilizce 'scopp' (dükkan, yeri) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Closed shop (kapalı iş yeri - yalnızca sendika üyelerinin işe alınabildiği sistem) ve open shop (açık iş yeri - sendika üyeliğinin veya aidat ödemesinin tamamen isteğe bağlı olduğu sistem) ile karıştırılır. Ajans işyerinde üyelik zorunlu değildir ancak aidat ödemesi zorunludur.