Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İş Tanımlayıcı İndeksi

JDI

Tanım

Çalışanların memnuniyetinin beş temel boyutunu (işin kendisi, ücret, terfi fırsatları, yöneticiler ve arkadaşları) değerlendirmek için geliştirilmiş standartlaştırılmış öz-bildirim ölçeği.

Örnek Vaka / Uygulama

Büyük ölçekli bir üretim tesisinde, son dönemde artan işten ayrılma oranlarının arka planındaki dinamikleri anlamak isteyen bir örgüt psikoloğu, çalışanlara İş Tanımlayıcı İndeksi (JDI) uygular. Elde edilen veriler, ücret ve terfi alt boyutlarında belirgin bir düşüş olduğunu, ancak arkadaşları boyutunda memnuniyetin yüksek seyrettiğini gösterir; böylece yönetim somut ve hedef odaklı bir müdahale stratejisi geliştirebilir.

Derin Analiz

Endüstri ve Örgüt Psikolojisi alanında Smith, Kendall ve Hulin (1969) tarafından geliştirilen İş Tanımlayıcı İndeksi (JDI), tatminsizliğinin örgütsel bağlılık, işten ayrılma niyetleri ve tükenmişlik sendromu üzerindeki yordayıcı geçerliliğini incelemede kritik bir psikometrik araçtır. Likert tipi ölçeklerden farklı olarak, sıfat tabanlı sıfat çiftleri veya kısa ifadeler ('Evet', 'Hayır', '?') formatını kullanarak bireylerin ortamındaki bilişsel ve duygusal tepkilerini net bir şekilde ayrıştırır. Çok boyutlu yapısı sayesinde, bir çalışanın genel tatmininden ziyade, tatminsizliğin kaynağını nokta atışı tespit etmeye olanak tanır.

Etimoloji

İngilizce 'Job' () + 'Descriptive' (tanımlayıcı) + 'Index' (indeks, gösterge) kelimelerinin baş harflerinden oluşan akronimik bir psikometri terimi.

Karıştırmayın

Minnesota İş Tatmini Anketi (MSQ) ile sıklıkla karıştırılır; MSQ hem içsel hem de dışsal tatmini daha geniş bir yelpazede ve dereceli ölçekle incelerken, JDI daha çok spesifik iş özelliklerine yönelik kategorik ve çok boyutlu bir profil sunar.