İndeks
İndex
Tanım
Başka bir olgunun varlığını, miktarını veya genel bir niteliğini temsil etmek üzere kullanılan referans noktası, standart, gösterge veya türetilmiş ölçüm değeri.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik araştırmalarda bir hastanın genel işlevsellik kaybını değerlendirmek için kullanılan 'Engellilik İndeksi', hastanın iş, sosyal ve aile yaşamındaki bozulma derecelerini tek bir sayısal değerde birleştiren bir indeks uygulamasıdır.
Derin Analiz
Metodoloji ve psikometri bağlamında indeks, doğrudan gözlemlenemeyen veya ölçülemeyen soyut yapıları (construct) nicelleştirmek için birden fazla değişkenin kombinasyonuyla oluşturulan bir bileşik ölçüttür. Örneğin, akademik başarı potansiyeli gibi karmaşık bir konstruk, lisans not ortalaması ve standart giriş sınavı puanlarının matematiksel olarak birleştirilmesiyle bir indeks haline getirilir. İstatistiksel modellemede, indeksler ham verilerin boyutunu indirgemek ve karmaşık verileri yorumlanabilir standart skorlara dönüştürmek amacıyla kritik bir fonksiyona sahiptir.
Etimoloji
Latince 'indicare' (göstermek, işaret etmek, betimlemek) fiilinden türeyen 'index' (gösterge, işaret parmağı) sözcüğünden evrilmiştir.
Karıştırmayın
Ölçek (Scale) ve Gösterge (Indicator); ölçek genellikle tek bir yapının derecelendirilmiş alt maddelerini toplarken, indeks farklı ve heterojen göstergelerin bir araya getirilmesiyle yeni bir bileşik değer üretir.