Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mühendislik Kontrolleri

Engineering Controls

Tanım

Makine, ekipman veya çalışma ortamının tasarımı değiştirilerek tehlikelerin kaynağında ortadan kaldırılması veya sınırlandırılması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek gürültülü bir üretim tesisinde çalışanların kulak koruyucu kullanmasını (kişisel koruyucu) beklemek yerine, makinelerin etrafına ses yalıtımlı kabinler inşa edilmesi ve gürültü kaynağının izole edilmesi bir mühendislik kontrolü uygulamasıdır.

Derin Analiz

Endüstriyel psikoloji, ergonomi ve mesleki sağlık disiplinlerinin kesişim kümesinde yer alan mühendislik kontrolleri, insan-makine etkileşiminde insan hatasını en aza indirmeyi hedefleyen birincil koruma stratejisidir. Bilişsel ve davranışsal müdahalelerden (örneğin eğitim veya uyarı levhaları) farklı olarak, bireyin iradesine veya dikkatine bağlı kalmaksızın fiziksel çevreyi yeniden yapılandırır. Ergonomik düzenlemeler, havalandırma sistemleri, bariyerler ve tehlikeli süreçlerin otomatikleştirilmesi bu kapsamdadır. İş güvenliği hiyerarşisinde kişisel koruyucu donanımlardan ve idari kontrollerden üstün tutulur; çünkü bilişsel yükü azaltarak çalışanın hata yapma olasılığını sistemik olarak düşürür.

Etimoloji

İngilizce 'engine' (Latince 'ingenium': doğal yetenek, zeka, icat) ve 'control' (Fransızca 'contrôle': kayıt, denetim, sınırlama) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İdari kontroller (çalışma saatlerinin düzenlenmesi veya eğitimler gibi davranışsal önlemler) ve kişisel koruyucu donanımlar (bireysel ekipmanlar) ile karıştırılır; temel fark, mühendislik kontrollerinin tehlikeyi doğrudan fiziki ortamda manipüle etmesidir.