Yaşa Dayalı İstihdam Ayrımcılığı Yasası
Age Discrimination İn Employment Act (ADEA)
Tanım
ABD'de 40 yaş ve üzerindeki bireylerin işe alım, istihdam ve terfi süreçlerinde yaş temelinde ayrımcılığa uğramasını yasaklayan federal yasal düzenlemedir.
Örnek Vaka / Uygulama
52 yaşındaki deneyimli bir yazılım mühendisinin, şirket içi yeniden yapılanma sürecinde 'teknolojik uyum' bahanesiyle işten çıkarılması ve yerine benzer nitelikteki 25 yaşında bir adayla değiştirilmesi, ADEA kapsamında yaş ayrımcılığı davasına konu olabilecek tipik bir kurumsal vakadır.
Derin Analiz
Endüstriyel ve örgütsel psikoloji ile iş hukuku kesişiminde yer alan ADEA, yaşlı işgücünün iş piyasasındaki marjinalleşmesini engellemeyi hedefler. Bilişsel ve davranışsal açıdan iş yerindeki kalıp yargıları (ageism) hedef alır. Yasa, işverenin işin gereklilikleri için gençliğin zorunlu bir nitelik ('bona fide occupational qualification') olduğunu kanıtlayamadığı durumlarda yaşa bağlı ayrımcılığı hukuki olarak suç sayar. İnsan kaynakları süreçlerinde gizli veya açık önyargıların ampirik olarak tespiti ve kurumsal adalet ilkelerinin korunmasında temel bir referanstır.
Etimoloji
İngilizce 'age' (yaş, Latince *aevum* kökünden) + 'discrimination' (ayırt etme, ayrımcılık, Latince *discriminare* kökünden) kelimelerinin birleşiminden oluşan bir yasama terimidir.
Karıştırmayın
Fonksiyonel yaş (bireyin biyolojik veya kronolojik yaşından bağımsız olarak sergilediği fiziksel ve zihinsel kapasite düzeyi) ile sıkça karıştırılır; ADEA doğrudan kronolojik yaş (40 ve üstü) sınırını esas alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Fonksiyonel Yaş
Fonksiyonel Yaş
Functional Age
Bir bireyin takvimsel yaşından bağımsız olarak; fizyolojik, psikolojik ve sosyal kapasitelerinin yaş normlarına göre gösterdiği işlevsellik düzeyidir.
İncele
Örgütsel Adalet
Örgütsel Adalet
Organizational Justice
Çalışanların bir iş yerindeki muamelelerin, kararların ve kaynak dağılımlarının ne ölçüde adil olduğuna dair öznel algılarını ifade eden çok boyutlu bir örgütsel psikoloji yapısıdır.
İncele