Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Fonksiyonel Yaş

Functional Age

Tanım

Bir bireyin takvimsel yaşından bağımsız olarak; fizyolojik, psikolojik ve sosyal kapasitelerinin yaş normlarına göre gösterdiği işlevsellik düzeyidir.

Örnek Vaka / Uygulama

72 yaşında kronolojik yaşı olan bir bireyin kardiyovasküler dayanıklılık, bilişsel işlem hızı ve günlük yaşam aktivitelerini bağımsız yürütebilme becerilerinin 55 yaş ortalamasına denk gelmesi durumunda, bu bireyin fonksiyonel yaşı 55 olarak kabul edilir.

Derin Analiz

Fonksiyonel yaş, gelişim psikolojisi ve gerontolojide bireyin biyolojik, bilişsel ve sosyal yetkinliklerini tek bir metrik altında harmanlayan multidisipliner bir değerlendirme aracıdır. Kronolojik yaş sadece zamanın akışını kaydederken, fonksiyonel yaş bireyin kapasitesinin sınırlarını çizer. Çocukluk döneminde gelişimsel kilometre taşlarının normatif standartlara göre geride veya ilerde kalışını saptamak için kullanılırken; yaşlılıkta ise kardiyopulmoner kapasite, mobilite, duyusal keskinlik (görme, işitme) ve bellek performansının yaş normlarıyla korelasyonu üzerinden hesaplanır. İş gücü piyasasında ve klinik pratikte, yaş ayrımcılığını önlemek ve gerçekçi bir kapasite analizi yapmak adına kronolojik yaşın ötesinde birincil bir gösterge olarak kabul edilir.

Etimoloji

Latince 'functio' [icra etme, yerine getirme] ve Eski İngilizce 'āld' [yaş, kıdem] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kronolojik yaş ile sıkça karıştırılır; kronolojik yaş doğum tarihine dayalı takvimsel süreyi ifade ederken, fonksiyonel yaş bireyin kapasite ve performans temelli gerçek yetkinlik düzeyini ölçer.