Kariyer Çapa
Career Anchor
Tanım
Bireyin erken kariyer evrelerinde şekillenen; öz algıya dayalı yetenek, ilgi, değer ve motivasyon kalıplarının tümüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yazılım mühendisliğinde çok başarılı olan ancak şirketi tarafından üst düzey yönetici pozisyonuna terfi ettirilen bir bireyin, kısa süre içinde mutsuzlaşarak kodlamaya ve teknik üretime geri dönmek istemesi, onun birincil kariyer çapasının 'yöneticilik' değil 'teknik veya fonksiyonel yetkinlik' olduğunu gösterir.
Derin Analiz
Edgar H. Schein tarafından geliştirilen bu kavram, bireyin mesleki kimliğinin merkezinde yer alır ve gelecek dönemdeki tüm iş/kariyer yönelimlerini filtreleyen, adeta bir demir gibi sabitleyen psikolojik bir pusuladır. Dokuz temel boyuttan (teknik-fonksiyonel yetkinlik, yöneticilik, özerklik, güvenlik, yaratıcılık, girişimcilik, meydan okuma, yaşam tarzı, hizmet-adanmışlık) oluşan bu yapı, bireyin dışsal ödüllerden ziyade içsel tatmin kaynaklarını ve kriz anlarında asla ödün vermeyeceği temel değerlerini tanımlar. Örgütsel psikoloji ve yetenek yönetiminde, kişinin mesleki uyumunu ve iş doyumu düzeyini yordayan en kritik kognitif-motivasyonel değişkenlerden biridir.
Etimoloji
İngilizce 'career' (meslek yolu, yarış pisti; Latince 'carrus' [tekerlekli araç] kökünden) ve 'anchor' (gemi demiri; Yunanca 'anchura' [eğri, çengel] kelimesinden) terimlerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Mesleki ilgi alanları (sadece neyi yapmaktan hoşlandığını gösterir, kariyer çapa ise bu tercihlerin arkasındaki derin değerler ve yetenek algısı kümesidir) ile sıklıkla karıştırılır.