Meydan Okuma
Challenge
Tanım
Bir engelin tehdit yerine fırsat olarak algılanması ve bireyin başa çıkma kaynaklarının bu engeli aşarak durumu iyileştireceğine inanması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kritik bir projeyi teslim etmesine iki gün kala tüm ekibin sistem arızası nedeniyle projeyi kaybetmesi durumunda, yöneticinin bu durumu 'aşılması gereken heyecan verici bir problem ve yetkinlik testi' olarak değerlendirip paniğe kapılmadan stratejik aksiyon planı oluşturması.
Derin Analiz
Bilişsel stres ve stresle başa çıkma (coping) teorilerinde (özellikle Richard Lazarus ve Susan Folkman'ın İşlemsel Stres Modeli'nde) 'meydan okuma' (challenge), birincil değerlendirme (primary appraisal) aşamasında ortaya çıkan yapıcı bir bilişsel süreçtir. Birey karşılaştığı durumu potansiyel bir zarar veya kayıp olarak değil, büyüme, ustalık kazanma ve ödül elde etme potansiyeli taşıyan bir durum olarak kodlar. Bu süreç, sempatik sinir sisteminin adaptif aktivasyonunu ve HPA aksının (hipotalamus-hipofiz-adrenal aks) daha yapıcı, performans artırıcı bir yanıt vermesini tetikler; böylece öğrenilmiş çaresizlik yerine öz-yeterlik (self-efficacy) hissi pekişir.
Etimoloji
Eski Fransızca 'chalonge' (suçlama, iddia, kavga) kelimesinden türemiş olup, kökeni Latince 'calumniari' (iftira atmak, suçlamak, haksız yere dava açmak) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Tehdit (Threat), stresörün bireyin kaynaklarını aşacağı ve zarara yol açacağı inancıyla karakterize edilirken; meydan okuma (challenge), kaynakların yeterli olduğuna dair bilişsel inançla ayrılır.