İki Etkenli Çalışma Güdüsü Kuramı
Two-factor Theory Of Work Motivation
Tanım
Çalışan tatmini ile tatminsizliğinin birbirinin zıttı olmadığını, aksine motivatörler ve hijyen faktörleri olmak üzere iki bağımsız boyuttan oluştuğunu savunan örgütsel psikoloji kuramı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir teknoloji şirketinde çalışan yazılımcıların maaşlarına yapılan %30'luk zam (hijyen faktörü), çalışanların iş yerindeki kısa vadeli şikayetlerini ve huzursuzluğunu ortadan kaldırır; ancak bu durum onların daha yaratıcı kod yazmasını veya projeye tutkuyla bağlanmasını sağlamaz. Yazılımcılara kendi projelerini liderlik etme ve kodlarının mimari kararlarını verme sorumluluğu verilmesi (motivatör) ise içsel tatmini ve iş motivasyonunu kalıcı olarak artırır.
Derin Analiz
Endüstri ve örgüt psikolojisinde çığır açan bu model, geleneksel 'tatmin-tatminsizlik' tek kutuplu süreklilik varsayımını reddeder. Herzberg'in yaklaşımına göre, bireyin işine karşı tutumunu belirleyen mekanizmalar ikiye ayrılır: 1) Hijyen faktörleri (maaş, çalışma koşulları, yöneticinin tutumu); var olmadıklarında ciddi bir tatminsizlik yaratırlar ancak varlıkları tek başına üst düzey motivasyon sağlamaz, sadece huzursuzluğu önler. 2) Motivatörler (başarı, takdir edilme, işin kendisi, sorumluluk ve gelişim fırsatları); bireyin öz-saygı ve kendini gerçekleştirme gibi üst düzey psikolojik gereksinimlerini karşılayarak doğrudan iş verimliliğini ve içsel motivasyonu artırır. Bu doğrultuda, yöneticilerin verimlilik artışı için hem hijyen eksikliklerini gidermesi hem de iş zenginleştirme (job enrichment) stratejileriyle motivatörleri beslemesi zorunludur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi ile sıklıkla karıştırılır. Maslow genel insani gereksinimleri hiyerarşik bir piramitte incelerken, Herzberg doğrudan iş ortamındaki motivasyonel dinamiklere ve tatmin/tatminsizlik faktörlerinin bağımsızlığına odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Hijyen Faktörleri
Hijyen Faktörleri
Hygiene Factors
Frederick Herzberg'in çift faktörlü motivasyon kuramında, eksiklikleri durumunda çalışanlarda hoşnutsuzluk yaratan ancak kendi başlarına performans artışı sağlayamayan çevresel ve iş koşulları.
İncele