Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dinamik Özellik

Dynamic Trait

Tanım

Bireyi belirli bir amaca yönlendiren, harekete geçiren ve motivasyonel süreçleri içeren temel kişilik özelliklerinden biridir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kariyerinde sürekli olarak yükselme, yeni projeler yönetme ve liderlik pozisyonlarına gelme konusunda doyumsuz bir arzu gösteren bir yöneticinin, bu hırsı ve başarı motivasyonu dinamik bir özelliğin, özellikle de edinilmiş bir sentimentin dışavurumudur.

Derin Analiz

Kişilik psikolojisinde Raymond Cattellin faktör analitik kuramına dayanan kaynak özellikler üçlüsünün (yetenek, mizaç ve dinamik) motivasyon ayağını oluşturur. Dinamik özellikler; bireyin arzularını, dürtülerini, ilgilerini ve değerlerini kapsayarak davranışın yönünü ve enerjisini belirler. Bu özellikler, amaca yönelik eylemleri başlatan içsel ve dışsal tetikleyiciler olarak işlev görür. Cattell bu sınıflandırmada dinamik özellikleri ergler (biyolojik kökenli doğuştan dürtüler), sentimentler (çevresel etkilerle biçimlenen kalıcı tutumlar) ve roller olarak alt kategorilere ayırarak insan motivasyonunun yapısını ampirik olarak modellemeye çalışmıştır.

Etimoloji

Latince 'dynamicus' [güç, kuvvet, hareket] (Yunanca 'dynamis' [güç, kudret]) ve Eski İngilizce 'træge' [çizgi, iz, karakteristik özellik] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Yetenek özellikleri (bir görevi ne kadar iyi yapabileceğini belirleyen kapasiteler) ve mizaç özellikleri (tepkilerin hızı, reaktivite ve duygusal ton gibi davranışın biçimsel yönleri) ile sıklıkla karıştırılır; dinamik özellikler ise doğrudan 'neden' sorusuyla, yani motivasyon ve amaç odaklılıkla ilgilidir.