Örtük Liderlik Teorileri

İmplicit Leadership Theories

Tanım

Bireylerin, liderleri takipçilerinden ayıran özellikler, nitelikler ve karakteristikler hakkındaki bilinçaltı varsayımları ve zihinsel şemaları.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni atanan bir departman müdürünün ilk toplantısında, dik duruşu, otoriter fakat sakin tonlu ses kullanımı ve hızlı karar alma becerisi, yönetim ekibinin zihnindeki 'karizmatik lider' örtük teorisiyle eşleştiği için, müdür henüz somut bir başarı göstermemiş olsa bile ekip tarafından 'yüksek yetkinlikli' olarak etiketlenir.

Derin Analiz

Örtük Liderlik Teorileri, örgütsel psikoloji ve bilişsel bilimler kesişiminde yer alan, bireylerin zihinlerindeki 'ideal lider' prototipini tanımlayan bilişsel yapılardır. Bu teoriler, resmi bilimsel modellerden farklı olarak sezgilere, kişisel yaşantılara ve kültürel kodlara dayanır; genellikle açıkça ifade edilmezler ancak lider-takipçi etkileşimlerini, performans değerlendirmelerini ve liderlik atıflarını doğrudan yönlendirirler. Bilişsel ekonomi ilkesi gereği beyin, karmaşık sosyal uyaranları hızla kategorize etmek için bu örtük şemalardan yararlanır ve algılanan bir kişinin liderlik potansiyelini bu içsel prototiplerle ne kadar uyuştuğuna bakarak saniyeler içinde yargılar.

Etimoloji

Latince 'implicitus' (sarılı, örtülü, dolaylı) + İngilizce 'leadership' (liderlik) ve Yunanca 'theoria' (gözlem, inceleme, akıl yürüttü)

Karıştırmayın

Lider Kategorizasyon Teorisi (Leader Categorization Theory) ve Atıf Teorisi (Attribution Theory); örtük liderlik teorileri bu kuramsal yaklaşımların temel yapı taşını oluşturur ancak daha geniş bir bilişsel şemalar bütünüdür.

Keşfetmeye Devam Edin

Lider Prototipi

Leader Prototype

Bireylerin zihninde lider olarak kabul edilen kişilerin ortak özelliklerini barındıran soyut veya somut bilişsel temsil.

İncele

Bilişsel Şema

Cognitive Schema

Bireyin dünyayı, kendini ve diğerlerini anlamlandırmasını, kategorize etmesini ve yeni bilgileri filtrelemesini sağlayan, geçmiş deneyimlerle şekillenmiş soyut bilgi yapıları ve zihinsel kalıplardır.

İncele

Lider Kategorizasyon Teorisi

Leader Categorization Theory

Bireylerin, kendileri ve başkaları dahil olmak üzere kimlerin lider olarak sınıflandırılabileceğini otomatik ve kendiliğinden değerlendirdiğini öne süren bir bilgi işleme modelidir.

İncele