İsteğe Bağlı İstihdam
Employment At Will
Tanım
İş sözleşmesi bulunmayan durumlarda, işveren veya çalışanın herhangi bir bildirim süresi vermeden veya gerekçe göstermeksizin iş akdini feshedebilmesini öngören hukuki ilke.
Örnek Vaka / Uygulama
Performans düşüklüğü veya başka bir somut gerekçe sunulmaksızın, bir çalışanın pazartesi sabahı masasında bulduğu bildirimle iş akdinin derhal sonlandırılması ve bu kararın arkasında herhangi bir hukuki tazminat yükümlülüğünün bulunmaması durumu.
Derin Analiz
Endüstriyel ve örgütsel psikoloji ile hukuki psikolojinin kesişim kümesinde yer alan bu doktrin, iş gücü piyasasının esnekliğini savunurken, çalışanlar üzerinde kronik bir iş güvencesizliği ve belirsizlik kaygısı yaratır. Örgütsel adalet algısını doğrudan zedeleyen bu durum, iş yerindeki tükenmişlik sendromu, örgütsel vatandaşlık davranışının azalması ve iş tatminsizliği gibi klinik ve örgütsel çıktıların tetikleyicisi olabilir. Her ne kadar taraflara karşılıklı bir özgürlük tanıdığı iddia edilse də güç asimetrisi nedeniyle pratikte dezavantajı neredeyse tamamen çalışana yükler. Ayrımcılık karşıtı yasalar, ihbarcılık (whistleblower) korumaları ve jüri üyeliği gibi kamusal görevler bu kuralın istisnalarını oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'employment' (çalışma, istihdam) ve 'at will' (istendiği zaman, arzuya göre) kelime gruplarının birleşiminden oluşan, ortak hukuka (common law) dayanan bir iş hukuku doktrinidir.
Karıştırmayın
Haksız fesih (wrongful termination) ile karıştırılır; haksız fesih, isteğe bağlı istihdam kuralının yasalarla (örn. ayrımcılık karşıtı kanunlar) ihlal edildiği durumları kapsar.