Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doktrin

Doctrine

Tanım

Belirli bir inanç, felsefe, siyaset veya bilim sistemini oluşturan temel ilkeler, kurallar ve dogmalar bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Politik veya dini radikalleşme süreçlerinde, bireyin maruz kaldığı doktriner yapılar, bilişsel dissonans (bilişsel çelişki) durumlarında dahi inanç sistemini korumak için savunma mekanizmalarını devreye sokmasına neden olur.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve sosyal psikoloji bağlamında doktrin, bireylerin veya grupların dünyayı anlamlandırma süreçlerini şekillendiren, dogmatik ya da rasyonel temellere dayanan şemalar bütünü olarak işlev görür. Bilişsel esneklikten yoksun katı inanç sistemleri, bilgi işleme süreçlerinde doğrulama yanlılığına (confirmation bias) ve dış grup önyargısına zemin hazırlar. Klinik psikolojide, hastaların yaşam senaryolarını veya kendilik algılarını yapılandıran sarsılmaz kök inançların (core beliefs) sosyokültürel düzeydeki kolektif karşılığı olarak ele alınabilir.

Etimoloji

Latince 'doctrina' (öğretim, öğrenilen şey, bilgi) kelimesinden türetilmiş olup, 'docere' (öğretmek) fiiline dayanır.

Karıştırmayın

Dogma (eleştiriye kapalı mutlak inanç) ve teori (gözlem ve deneyle test edilebilir bilimsel açıklama). Doktrin, dogmadan farklı olarak pratik uygulamaları ve ilkeler bütününü de kapsayabilir.