Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğrulama

Corroboration

Tanım

Bir teoriye, olguya veya iddiaya destek sağlayan kanıtların sunulması ve bu iddiayı güçlendirme süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikolojide yeni geliştirilen bir travma terapisinin etkililiğini inceleyen bir araştırmada, terapistin gözlemlerinin yanı sıra hastanın biyobelirteçlerindeki (örneğin kortizol seviyeleri) düşüş ve bağımsız gözlemcilerin raporları ile desteklenmesi verinin corroboration durumunu güçlendirir.

Derin Analiz

Bilim felsefesi ve metodolojisinde, özellikle Karl Popper'ın epistemolojik çerçevesinde kritik bir konuma sahiptir. Popper, tümevarımsal doğrulamanın (verification) bilimin sınırlarını çizmdeki yetersizliğini vurgulayarak, teorilerin sadece 'desteklenemez' (corroborated) oldukları ölçüde geçici olarak kabul edilebileceğini öne sürmüştür. Klinik ve deneysel bilimlerde corroboration, birincil hipotezin yanlışlanabilirlik (falsifiability) testlerinden geçici olarak sağ çıkmasını ifade eder; ancak bu durum, asla mutlak bir hakikat veya kesin kanıt anlamına gelmez, yalnızca teorinin ampirik dayanıklılığını artırır.

Etimoloji

Latince 'corroborare' fiilinden türetilmiştir; 'com-' (birlikte, pekiştirici ön ek) ve 'roborare' (güçlendirmek, 'robur' yani meşe ağacı veya güç kökünden) kelimelerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Doğrulama (Verification) kavramı ile sıklıkla karıştırılır. Verification mutlak bir kanıtlandırma iddiası taşırken, corroboration Popperçı yaklaşımda sadece teorinin şimdilik çürütülemediğini ve testlere direndiğini gösteren geçici bir güçlendirme durumudur.