Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çalışkanlık

İndustriousness

Tanım

Bireyin görevleri tamamlama, üretken olma ve hedeflere ulaşmak için sürekli çaba sarf etme eğilimini ifade eden kişilik özelliği.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek çalışkanlık düzeyine sahip bir yüksek lisans öğrencisinin, dışsal bir denetim veya acil bir baskı olmasa bile, tez yazım sürecini katı bir disiplinle haftalık alt hedeflere bölerek her gün düzenli olarak çalışması ve dikkat dağıtıcı unsurları bilinçli olarak elimine etmesi.

Derin Analiz

Endüstriştenlik veya yaygın adıyla çalışkanlık, Beş Büyük Kişilik Kuramı'nın (Big Five) alt boyutlarından biri olan sorumluluğun (conscientiousness) çekirdek bileşenlerinden biridir. Bireyin öz-dügümlenme kapasitesi, ertelemeyi geciktirme becerisi (delay of gratification) ve başarı motivasyonu ile doğrudan ilişkilidir. Nörolojik düzeyde, prefrontal korteksin yürütücü işlevleri ve dopaminerjik ödül devrelerinin uzun vadeli hedeflere yönlendirilmesiyle koordine olur. Klinik olarak, bu özelliğin aşırı uçta yer alması işkolikliğe (workaholism) veya obsessif-kompulsif kişilik örüntülerine yol açabilirken; eksikliği motivasyon eksikliği veya yürütücü işlev bozuklukları ile karakterize edilebilir.

Etimoloji

Latince 'industria' (gayret, özen, çalışkanlık) kelimesinden türetilmiş olup, 'indu-' (içinde, -de) ve 'struere' (inşa etmek, yığmak) köklerinin birleşiminden evrilmiştir.

Karıştırmayın

Mükemmeliyetçilik ile sıklıkla karıştırılır; çalışkanlık işlevi ve üretkenliği hedeflerken, mükemmeliyetçilik hatalardan kaçınma ve ulaşılamaz standartlar üzerine odaklanır.