Fazla Ödeme Adaletsizliği
Overpayment İnequity
Tanım
Bir çalışanın, iş arkadaşlarıyla kıyaslandığında hak ettiğinden veya adil olandan daha yüksek bir ücret aldığına dair algısı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni mezun bir veri analisti, aynı pozisyondaki ve kıdemli çalışma arkadaşıyla aynı işi yapmasına rağmen piyasa ortalamasının çok üzerinde bir maaş aldığını öğrendiğinde rahatsızlık duyar; bu durum, iş arkadaşıyla olan ilişkilerinde gerilime ve 'bu parayı hak etmek için çok daha fazla çalışmalıyım' baskısıyla aşırı çalışma davranışına neden olur.
Derin Analiz
Endüstri ve Örgüt Psikolojisi ile örgütsel adalet teorileri bağlamında incelenen fazla ödeme adaletsizliği, Adams'ın Eşitlik Teorisi'nin (Equity Theory) temel bileşenlerinden biridir. Bireyler çalışma yaşamlarında kendi yatırdıkları emeği (input) ve aldıkları karşılığı (output) referans aldıkları meslektaşlarının girdap ve çıktı oranlarıyla sürekli kıyaslarlar. Beklenenin aksine, fazla ödeme almak her zaman tatmin yaratmaz; aksine suçluluk, bilişsel çelişki ve örgüt içindeki diğer çalışanlarla gerginliğe yol açabilir. Birey, bu adaletsizliği gidermek için ya performansını artırarak bilişsel olarak haklı çıkmaya çalışır ya da psikolojik olarak çıktığı değeri rasyonelleştirme eğilimi gösterir.
Etimoloji
İngilizce 'over-' (fazla/aşırı) + 'payment' (ödeme) sözcükleri ile Latince 'inaequalitas' (eşit olmama, eşitsizlik) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Eksik ödeme adaletsizliği (underpayment inequity) ile sıklıkla karıştırılır; eksik ödemede öfke ve tükenmişlik baskınken, fazla ödemede suçluluk ve bilişsel çelişki ön plandadır.
Keşfetmeye Devam Edin
Örgütsel Adalet
Örgütsel Adalet
Organizational Justice
Çalışanların bir iş yerindeki muamelelerin, kararların ve kaynak dağılımlarının ne ölçüde adil olduğuna dair öznel algılarını ifade eden çok boyutlu bir örgütsel psikoloji yapısıdır.
İncele
Bilişsel Çelişki
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele