Fonksiyonel İş Analizi
FJA
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastane acil servis hemşiresinin rolü FJA ile incelenirken; monitör verilerini yorumlaması 'veri', hasta ve yakınlarıyla iletişim kurması 'insan', tıbbi cihazları ve enjektörleri kullanması 'nesne' kategorisinde puanlanarak işin bilişsel ve fiziksel yükü haritalandırılır.
Derin Analiz
Endüstri ve Örgüt Psikolojisi ile insan kaynakları yönetiminde kullanılan Fonksiyonel İş Analizi (FJA), Sidney Fine tarafından geliştirilmiş yapılandırılmış bir iş değerlendirme metodolojisidir. Bu yaklaşım, bir işin gerektirdiği zihinsel, fiziksel ve sosyal süreçleri objektif parametrelerle ölçer. Çalışanın bilgi işlem kapasitesi (veri), kişilerarası dinamikler (insan) ve araç-gereç manipülasyonu (nesne) olmak üzere üç temel eksen üzerinde temellenir. Psikometrik olarak, iş performansının tahmin edilmesinde, eğitim programlarının tasarlanmasında ve iş tatminsizliği ile tükenmişlik risklerinin önlenmesinde kantitatif bir temel sunar.
Etimoloji
İngilizce 'Functional Job Analysis' ifadesinin kısaltmasıdır; 'functional' kelimesi Latince 'functio' (yerine getirme, icra etme) kökünden, 'job' kelimesi Orta İngilizce 'gobbe' (iş parçaçığı/görev) kelimesinden, 'analysis' ise Yunanca 'analysis' (çözme, parçalarına ayırma) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İş Tanımı (Job Description) ile sıkça karıştırılır; iş tanımı pozisyonun genel sorumluluklarını listelerken, FJA bu görevlerin altında yatan bilişsel ve davranışsal mekanizmaları detaylı olarak ölçer.