Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mezomorf

Mesomorph

Tanım

William Herbert Sheldon'ın somatotip kişilik teorisinde yer alan; kaslı, atletik fiziksel yapıyla ve somatotoni kişilik özellikleri ile karakterize edilen anayasal yapı tipi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek performans gerektiren spor dallarında (örneğin dekatlon veya jimnastik) üstün fiziksel avantaj sağlayan, atletik ve güçlü bir vücut yapısına sahip bir sporcunun aynı zamanda baskın, liderlik vasıfları taşıyan ve mücadeleci bir karakter sergilemesi.

Derin Analiz

Mezomorf, 1940'lı yıllarda William H. Sheldon tarafından geliştirilen somatotip teorisinin üç temel fiziksel kategorisinden biridir (diğerleri ektomorf ve endomorf). Bu teoride fiziksel yapı ile kişilik özellikleri arasında doğrudan bir nedensellik bağı kurulur. Mezomorfik yapıya sahip bireyler genellikle kemik ve kas dokusunun baskın olduğu, dik açılı hatlara, geniş omuzlara ve güçlü bir fiziksel kapasiteye sahiptir. Sheldon'ın teorisine göre bu fiziksel yapı, 'somatotoni' adı verilen; enerjik, iddialı, rekabetçi, risk almaya meyilli ve fiziksel egzersizden zevk alan bir mizaç profiliyle yüksek korelasyon gösterir. Modern psikometri ve kişilik psikolojisinde Sheldon'ın fiziksel yapı ile kişilik arasındaki determinist görüşleri büyük ölçüde ampirik destek bulamamış ve tarihsel bir antropoloji/psikoloji kalıntısı olarak değerlendirilmiştir; ancak somatotipleme hâlâ spor bilimlerinde ve antropolojide fiziksel kapasite sınıflandırması için kullanılmaktadır.

Etimoloji

Antik Yunanca 'mesos' (orta, merkezde) ve 'morphē' (şekil, biçim, yapı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Ektomorf (zayıf, ince kemikli ve hassas sinir sistemine sahip yapı) ve Endomorf (yuvarlak hatlı, yumuşak dokulu ve viseratoni mizaç özellikleriyle ilişkili sindirim sistemi odaklı yapı).