Endomorf
Endomorph
Tanım
William H. Sheldon'ın somatotip kişilik kuramında, yumuşak ve yuvarlak vücut hatlarıyla karakterize edilen fiziksel yapı tipi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji veya kişilik araştırmaları dersinde, 1950'li yıllara ait arşiv materyalleri incelenirken, bir bireyin yuvarlak hatlı fiziksel yapısına bakılarak doğrudan dışadönük ve konforuna düşkün bir kişilik sergileyeceğini öngören Sheldoncı yaklaşımın, modern psikometrinin gerisinde kalan somatotip teorisine somut bir örnektir.
Derin Analiz
Endomorf, 1940'lı yıllarda William Herbert Sheldon tarafından geliştirilen somatotip sınıflandırma sisteminin üç temel fiziki kategorisinden biridir. Sheldon, insan fiziksel yapısını (somatotip) embriyolojik kökenlerine dayandırarak endomorfi, mezomorfi ve ektomorfi olarak üçe ayırmıştır. Endomorfik yapı, endoderm tabakasının (sindirim sistemi ve iç organlar) gelişim baskınlığıyla ilişkilendirilir. Bu bağlamda, viszerotoni (rahatlık düşkünlüğü, sosyallik, yeme-içme zevki ve neşeli mizaç) adı verilen spesifik bir temperament profili ile istatistiksel ve teorik bir korelasyon içinde olduğu iddia edilmiştir. Günümüz modern davranış genetiği ve kişilik psikolojisinde Sheldon'ın fiziksel tipler ile mizaç arasındaki nedensellik iddiaları büyük ölçüde ampirik destek bulamamış ve tarihsel bir kategoriye indirgenmiş olsa da, insan biyotipolojisi ve antropolojik ölçümlemelerde terminolojik kökenini korumaktadır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'endon' (iç, dahili) ve 'morphe' (şekil, biçim) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Mezomorf (kaslı ve atletik yapı) ve ektomorf (ince, narin ve uzun kemikli yapı); temel fark, bu üç tipin embriyolojik köken baskınlıkları ve buna atfedilen varsayımsal mizaç özellikleridir.