Davranış Genetiği
Behavior Genetics
Tanım
Ailesel ve kalıtsal davranış kalıpları ile psikolojik özelliklerin genetik mekanizmalarını inceleyen disiplinlerarası bilim dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Biri monozigotik (tek yumurta), diğeri dizigotik (çift yumurta) ikiz çiftlerinin zeka (IQ) skorları ve kişilik envanterleri incelendiğinde; tek yumurta ikizlerinin korelasyon katsayısının çift yumurta ikizlerine kıyasla belirgin biçimde yüksek çıkması, bilişsel varyans üzerinde güçlü bir genetik etki olduğunu ampirik olarak gösterir.
Derin Analiz
Davranış genetiği, fenotipik varyansın ne kadarının genetik faktörlerden (genotip) ve ne kadarının çevresel etkenlerden kaynaklandığını ampirik olarak ayrıştırmayı hedefler. İkiz çalışmaları (monozigotik ve dizigotik) ve evlat edinme desenleri gibi kantitatif genetik yöntemler kullanılarak, bilişsel yetiler, kişilik özellikleri ve psikopatolojilere yatkınlıklar üzerindeki kalıtım derecesi (heritability) hesaplanır. Modern yaklaşımlarda ise moleküler genetik veriler, genom çapında ilişki çalışmaları (GWAS) ve poligenik skorlama yöntemleriyle bireysel farklılıkların nükleotit düzeyindeki temelleri taranmaktadır. Gen-çevre etkileşimleri (GxE) ve gen-çevre korelasyonları, deterministtik bir genetik bakış açısı yerine probabilistik bir gelişimsel psikobiyoloji çerçevesi sunar.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'behavour') ve Latince 'geneticus' (genese ait, Yunanca 'genesis' [oluşum, doğum] kökünden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Evrimsel psikoloji ile sıklıkla karıştırılır; evrimsel psikoloji tür düzeyindeki evrensel adaptasyonları ve seçilim baskılarını incelerken, davranış genetiği popülasyon içindeki bireyler arası farklılıkların kaynaklarına odaklanır.