Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Genotip

Genotype

Tanım

Bir organizmanın kalıtımsal materyalinin tamamı ya da kromozom üzerindeki belirli lokuslardaki genetik kompozisyonu.

Örnek Vaka / Uygulama

Şizofreni risk araştırmalarında, COMT geninin Val/Val genotipine sahip bireylerin dopamin metabolizması, Met/Met genotipine sahip bireylere kıyasla farklı stres tepkileri ve yürütücü işlev performansları sergilemesi.

Derin Analiz

Genotip, bireyin epigenetik ve çevresel faktörlerle etkileşime girmeden önceki ham genetik potansiyelini temsil eder. Nörodavranışsal genetik ve biyolojik psikoloji bağlamında, genotip; nörotransmitter reseptör yoğunluğu, sinaptik plastisite hızı ve hormonal salınım eşikleri gibi endofenotipik yapı taşlarının moleküler kodunu barındırır. Ancak genotip tek başına davranışın veya psikolojik durumun mutlak belirleyicisi değildir; çevresel tetikleyicilerle (GxE etkileşimi) fenotipik dışavuruma dönüşür. Moleküler düzeyde DNA dizilimindeki varyasyonlar (tek nükleotid polimorfizmleri vb.) bilişsel işlevsellik ve psikopatoloji riskleri üzerinde olasılıksal bir altyapı sunar.

Etimoloji

Almanca 'Genotyp' (1909 yılında Danimarkalı botanikçi Wilhelm Johannsen tarafından türetilmiştir); Yunanca 'genos' [soy, doğum, köken] + 'typos' [iz, baskı, model, biçim] kelimelerinin birleşiminden meydana gelmiştir.

Karıştırmayın

Fenotip ile sıklıkla karıştırılır; genotip organizmanın görünmeyen genetik kodunu ifade ederken, fenotip bu kodun çevresel faktörlerle birleşerek ortaya çıkardığı gözlemlenebilir fiziksel ve davranışsal özelliklerin tamamıdır.