Kalıtılabilirlik
Heritability
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Boy uzunluğu üzerindeki genetik etkileri inceleyen bir epidemiyolojik çalışmada, belirli bir coğrafi bölgedeki yetişkin popülasyonda boy varyansının kalıtılabilirlik katsayısı 0.80 olarak hesaplanmıştır. Bu oran, popülasyondaki boy farklılıklarının %80'inin genetik çeşitliliğe atfedilebileceğini, ancak bu sonucun hiçbir bireyin boyunun %80'inin genler tarafından belirlendiği anlamına gelmediğini ortaya koyar.
Derin Analiz
Kalıtılabilirlik ($h^2$), bireylerin değil, belirli bir popülasyondaki özelliklerin çeşitliliğinin genetik temellerini nicelleştiren bir varyans analizi parametresidir. Toplam fenotipik varyansın genetik varyansa oranını ifade eder ve 0 ile 1 arasında değer alır. Sıfıra yakın bir değer, popülasyondaki gözlenen farklılıkların tamamen çevresel etkenlere bağlı olduğunu gösterirken; 1'e yaklaşan değerler, genetik faktörlerin baskın rolünü işaret eder. Bu metrik, deterministcik bir kaderi değil, belirli bir çevresel bağlamdaki popülasyon dinamiklerini yansıtır; dolayısıyla farklı çevrelerde veya zamanla değişebilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Genetik determinizm ile karıştırılır; kalıtılabilirlik bireysel bir özellik üzerindeki genetik sabitliği değil, popülasyondaki varyans oranını ifade eder. Ayrıca kalıtsallık (hereditary) terimiyle sıklıkla karıştırılsa da, kalıtsallık bir karakterin nesilden nesile aktarılmasını, kalıtılabilirlik ise bu aktarımın popülasyon içindeki ölçülebilir payını belirtir.