İş Tasarlama
Job Design
Tanım
Çalışan tatminini ve örgütsel verimliliği maksimize etmek amacıyla bir görevin sorumluluklarının, içeriklerinin ve yöntemlerinin yapılandırılması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir yazılım şirketinde müşteri hizmetleri departmanının rutin ve sürekli hata bildirimleri alan iş yükü, çalışanların sadece şikayet dinlemekle kalmayıp aynı zamanda küçük kod düzenlemeleri ve arayüz iyileştirmeleri önerebileceği özerk bir yapıya dönüştürülmüştür. Bu yeniden tasarımla birlikte çalışanların beceri çeşitliliği artmış, iş tatmini ve örgütsel bağlılık ölçülebilir düzeyde yükselmiştir.
Derin Analiz
Endüstri ve Örgüt Psikolojisi ile İnsan Kaynakları Yönetimi'nin kesişim kümesinde yer alan iş tasarlama, bireyin bilişsel ve motivasyonel gereksinimleri ile örgütsel hedefler arasındaki dengeyi kurmayı hedefler. Hackman ve Oldham'ın İş Özellikleri Modeli (Job Characteristics Model) temelinde şekillenen bu süreç; beceri çeşitliliği, görev kimliği, görev önemi, özerklik ve geri bildirim gibi çekirdek boyutları optimize ederek çalışanın içsel motivasyonunu artırır. Sadece mekanik bir görev dağılımı olmayıp, nörokognitif ergonomi ve bilişsel yük teorisi göz önünde bulundurularak çalışanın tükenmişlik (burnout) riskini azaltan, iş akışını (flow) destekleyen yapısal bir mühendisliktir.
Etimoloji
İngilizce 'job' (görev, meslek; kökeni Eski İngilizce 'gobbe' [parça] ve Keltçe 'cob' [darbe/parça]) ve 'design' (tasarlamak, planlamak; Latince 'designare' [işaretlemek, taslak çizmek, planlamak] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.)
Karıştırmayın
İş analizi (job analysis) ile sıklıkla karıştırılır. İş analizi mevcut durumun gözlemlenmesi ve betimlenmesi iken; iş tasarlama, bu analizlerden elde edilen veriler doğrultusunda işin gelecekte nasıl yapılandırılması gerektiğine dair kurgusal ve stratejik bir müdahaledir.