Üretkenlik Karşıtı İş Davranışı
Counterproductive Work Behavior (CWB)
Tanım
Bir organizasyonun veya çalışanlarının hedeflerini baltalayan, kurumsal etkinliğe zarar veren istenmeyen kasıtlı iş yeri davranışları bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir iş yükü ve haksız bir performans değerlendirmesi süreci sonrasında, bir çalışanın şirkete ait gizli müşteri verilerini bilerek rakiplere sızdırması veya mesai saatlerinde kasıtlı olarak yavaş çalışarak üretimi aksatması klasik bir kurumsal üretkenlik karşıtı davranış (CWB) vakasıdır.
Derin Analiz
Endüstri ve örgüt psikolojisi ile örgütsel davranış literatüründe CWB, çalışanların kurumsal normları, yazılı kuralları ve örtük sözleşmeleri bilinçli olarak ihlal etmesiyle karakterize edilir. Bu davranışlar iki ana eksende incelenir: Kuruma yönelik CWB (maddi hasar, hırsızlık, devamsızlık) ve bireylere yönelik CWB (zorbalık, cinsel taciz, ayrımcılık). Nörobiyolojik ve bilişsel düzeyde, bu davranışların arka planında genellikle iş yerinde yaşanan kronik stres, örgütsel adaletsizlik algısı, düşük öz-denetim kapasitesi ve tükenmişlik sendromunun limbik sistem üzerindeki baskısı yatar. Bilişsel çelişki yaşayan bireyler, kuruma duydukları öfkeyi rasyonelleştirerek bu yıkıcı eylemleri meşrulaştırma eğilimi gösterirler.
Etimoloji
İngilizce 'counter-' (karşı, zıt) + 'productive' (üretken, verimli) ve 'work' (iş) + 'behavior' (davranış) kelimelerinin birleşiminden oluşan, endüstri ve örgüt psikolojisi literatürüne kazandırılmış bir bileşik terimdir.
Karıştırmayın
Örgütsel Vatandaşlık Davranışı (Organizational Citizenship Behavior - OCB) ile sıkça karıştırılır; OCB kurumsal faydayı artıran gönüllü ekstra rolleri kapsarken, CWB tam tersine kurumsal zarara yol açan yıkıcı eylemleri ifade eder.