Cinsel Taciz
Molestation / Sexual Harassment
Tanım
🔹 1. (molestation):
Rızası olmayan bir bireye yönelik istenmeyen cinsel yaklaşımlarda bulunma, dokunma veya fiziksel istismar eylemidir.
🔹 2. (sexual harassment):
İstenmeyen, saldırgan veya rahatsız edici nitelikteki her türlü cinsel içerikli davranış, söz veya ima.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (molestation): Adli bir değerlendirmede, beş yaşındaki bir çocuğun oyun terapisi sırasında sergilediği cinsel içerikli davranışlar ve yabancı yetişkin temasına karşı geliştirdiği ani panik reaksiyonları, geçmişteki bir cinsel taciz (molestation) vakasının klinik göstergeleri olarak incelenir. 🔹 2. (sexual harassment): Bir çalışanın, üst düzey bir yöneticisi tarafından sürekli olarak cinsel içerikli şakalara maruz kalması, bu durumu bildirdiğinde ise işten çıkarılma veya terfi alamama tehdidiyle karşılaşması (quid pro quo) klinik olarak cinsel tacizin en net iş yeri vakalarındandır.
Derin Analiz
🔹 1. (molestation):
Klinik psikoloji ve adli psikiyatri bağlamında molestation, bireyin özerkliğinin ve fiziksel bütünlüğünün ağır bir ihlali olarak ele alınır. Eylem, yasal rıza ehliyetinin bulunmadığı durumlarda (çocuklar veya zihinsel yetersizliği olan bireyler) doğrudan istismar kategorisine girer. Psikolojik boyutta, kural dışı bu temas; travma sonrası stres bozukluğu (TPTS), dissosiyatif bozukluklar, güven zedelenmesi ve derin bağlanma örüntüsü bozukluklarına yol açabilir. Nörobiyolojik olarak, özellikle gelişimsel dönemde maruz kalınan bu tür kronik tehditler, amigdalanın hiperaktivitesine ve hipokampal hacimde azalmaya neden olarak bireyin stres regülasyon kapasitesini kalıcı olarak etkiler.
🔹 2. (sexual harassment):
Klinik psikoloji ve iş yerinde örgütsel davranış bağlamında cinsel taciz, bireyin psikolojik sınırlarının ihlal edilmesi ve özerkliğinin tehdit edilmesiyle karakterize edilen travmatik bir süreçtir. APA tanımına göre iki ana kategoride incelenir: 'quid pro quo' (karşılıklılık ilkesine dayanan, kariyer veya istihdam avantajı karşılığı cinsel talep) ve 'hostile work environment' (mağdurun çalışmasını imkansız kılan düşmanca ve tacizkar ortam). Nörobiyolojik düzeyde, bu tür kronik ve akut tehditler hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksını tetikleyerek aşırı kortizol salınımına ve uzun vadede Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) bulgularına zemin hazırlar. Güç dinamiklerinin kötüye kullanımını içerdiği için maruz kalan bireylerde öz-yeterlilik kaybı, anksiyete ve depresyon sıklıkla gözlemlenir.
Etimoloji
🔹 1. (molestation):
Latince 'molestare' (rahatsız etmek, sıkıntı vermek, üzmek) fiilinden türetilmiş olup, geç Orta İngilizce döneminde hukuksal ve ahlaki bağlamda fiziksel sınırların ihlalini tanımlamak üzere evrilmiştir.
🔹 2. (sexual harassment):
Latince 'sectare' (takip etmek, peşinden gitmek) kökünden türetilen 'sexualis' ile Fransızca 'harceler' (huzursuz etmek, sıkıntı vermek) fiilinin birleşiminden oluşan modern hukuki ve klinik bir terim.
Karıştırmayın
🔹 1. (molestation):
Sözel taciz (verbal harassment) ve rızaya dayalı yakınlaşmalar ile sıklıkla karıştırılır; temel ayırt edici fark, molestation kavramının fiziksel temas veya istenmeyen cinselleştirilmiş eylem içermesi ve yasal rıza unsurundan yoksun olmasıdır.
🔹 2. (sexual harassment):
Flört veya Karşılıklı İlgi (Temel ayırt edici fark, davranışın istenmeyen/unwelcome olması ve güç dengesizliği barındırmasıdır)
Keşfetmeye Devam Edin
Cinsel İstismar
Cinsel İstismar
Sexual Abuse
Bir bireyin rızası olmaksızın maruz kaldığı her türlü rıza dışı ya da sömürüye dayalı cinsel davranış veya etkinlik.
İncele
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Posttraumatic Stress Disorder (PTSD)
Ölüm, ciddi yaralanma veya fiziksel bütünlüğe tehdit içeren travmatik bir olayın yaşanmasının veya tanık olunmasının ardından ortaya çıkan; yeniden yaşantılama, kaçınma ve kronik fizyolojik uyarılmışlık belirtileriyle karakterize ruhsal bozukluk.
İncele
Adli Psikoloji
Adli Psikoloji
Forensic Psychology
Psikolojik ilke ve tekniklerin, medeni ve ceza hukuku sistemlerinin ihtiyaçları doğrultusunda uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası uygulamalı bilim dalı.
İncele