Karşılıklılık
Mutuality
Tanım
İlişki ortaklarının kendilerini ayrı bireylerden ziyade ikili bir birimin parçası olarak algılama eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
On yıllık evli bir çiftin finansal kararlar alırken 'benim param' yerine 'bizim bütçemiz' kavramını merkeze koyması ve kariyer hamlelerini birbirlerinin potansiyelini gözeterek eş zamanlı planlaması yüksek karşılıklılığın somut bir göstergesidir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve yakın ilişkiler kuramında karşılıklılık, bireylerin bilişsel şemalarında benlik ile öteki arasındaki sınırların esnemesini ifade eder. Bağımlılık teorisi (interdependence theory) çerçevesinde bu kavram, her iki partnerin de arzu edilen sonuçlara ulaşmak için birbirlerinin davranışlarına eşit düzeyde güvenmesi ve güç dengesinin simetrik olması durumunu tanımlar. Zamanla gelişen yakın ilişkilerde mutasyon gösteren bu yapı, bireylerin partnerlerinin kaynaklarını ve özelliklerini kendi uzantıları olarak değerlendirmesine zemin hazırlar, dolayısıyla affektif, bilişsel ve davranışsal süreçleri doğrudan biçimlendirir.
Etimoloji
Latince 'mutuus' (karşılıklı, değiş tokuş edilen) kökünden türetilmiş olup, ortaklaşa paylaşım ve karşılıklı bağımlılık anlamlarını taşır.
Karıştırmayın
Karşılık Verme (Reciprocity) kavramı genellikle bir eyleme aynı türde karşılık verme normunu ifade ederken, karşılıklılık (mutuality) daha derinlemesine bir benlik-öteki entegrasyonunu ve yapısal güç simetrisini kapsar.