Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mutasyon

Mutation

Tanım

Bir organizmanın genetik materyalinde, DNA veya RNA diziliminde meydana gelen kalıcı değişiklik.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik genetik laboratuvarında, monogenik bir hastalığın (örneğin kistik fibrozis) etiyolojisini araştırırken CFTR genindeki spesifik bir baz delesyonunun tespit edilmesi.

Derin Analiz

Genetik materyaldeki bu kalıcı değişimler, kromozomların sayısal veya yapısal düzenindeki bozulmaları (kromozomal mutasyon) ya da belirli bir gen içerisindeki nükleotid baz dizilimindeki kaymaları (nokta mutasyon) kapsar. Spontane olarak gerçekleşebileceği gibi iyonizan radyasyon (X-ışınları) ve mutajenik kimyasallar gibi çevresel ajanlar nedeniyle de tetiklenebilir. Somatik hücrelerde meydana gelen değişimler yalnızca ilgili dokuyu etkiler ve nesilden nesile aktarılmazken, germ hattı (üreme) hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar gametler aracılığıyla sonraki nesillere kalıtılabilir. Fenotipik sonuçlar nötr, zararlı veya nadiren adaptif olabilir.

Etimoloji

Latince 'mutare' (değiştirmek) fiilinden türetilmiş olup, biyolojik materyaldeki kalıcı yapısal dönüşümü ifade eder.

Karıştırmayın

Modifikasyon (çevresel faktörlerle ortaya çıkan ve kalıtsal olmayan gen ifadesi değişiklikleri) ile sıklıkla karıştırılır; mutasyon genetik dizilimde kalıcı bir değişikliktir.