En Az Tercih Edilen İş Arkadaşı Ölçeği
Least Preferred Coworker Scale (LPC Scale)
Tanım
Liderlerin geçmişte birlikte çalışmakta en çok zorlandıkları kişiyi iki kutuplu sıfat çiftleriyle değerlendirerek liderlik motivasyonlarını (ilişki odaklı veya görev odaklı) saptayan psikometrik araçtır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir teknoloji şirketinde departman yöneticisi olan Selim Bey, performans düşüklüğü yaşayan ekibini yeniden yapılandırmaktadır. Şirket danışmanı, Selim Bey'in kriz anlarında insan odaklı mı yoksa hedef odaklı mı davrandığını anlamak için ona LPC Ölçeği uygular. Selim Bey, geçmişte projeleri aksatan eski bir çalışanını hatırlayarak ölçeği doldurur ve sıfatlara orta-yüksek arası puanlar verir. Çıkan sonuç, Selim Bey'in yüksek LPC puanına sahip olduğunu ve kriz yönetiminde ilişkileri zedelememeye öncelik veren bir liderlik profili sergilediğini kanıtlar.
Derin Analiz
Endüstri ve Örgüt Psikolojisi ile liderlik kuramları bağlamında Fiedler'ın Durumsal Liderlik Teorisi'nin temel taşıdır. Ölçüm mekanizması, bireylerin bilişsel yapılarının izdüşümüne dayanır. Liderden, hayatı boyunca en az uyum sağlayabildiği veya çalışmaktan en çok haz etmediği iş arkadaşını göz önüne alması istenir. Ardından bu kişi 'güvenilir-güvenilmez', 'dostça-dostça değil' gibi bipolar sıfat çiftleri üzerinden puanlanır. Yüksek LPC puanı, liderin zorlandığı kişiye bile nispeten olumlu yaklaşabildiğini gösterir; bu durum bireyin kişilerarası ilişkilere ve uyuma odaklı (relationship-motivated) olduğunu yansıtır. Düşük LPC puanı ise katı bir değerlendirmeyi ve doğrudan görevi tamamlama, performansa odaklanma (task-motivated) eğilimini işaret eder.
Etimoloji
İngilizce 'least' [en az] + 'preferred' [tercih edilen] + 'coworker' [iş arkadaşı] kelimelerinin birleşiminden oluşan, Fred Fiedler tarafından 1967 yılında liderlik teorisine kazandırılmış psikometrik bir ölçektir.
Karıştırmayın
Çok faktörlü liderlik envanterleri veya kişilik envanterleriyle (örn. Büyük Beşli) karıştırılır; ancak LPC genel kişilik özelliklerini değil, spesifik bir liderlik motivasyon yönelimini ve bilişsel algı biçimini ölçer.