Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çok Faktörlü

Multifactorial

Tanım

Bir olgunun, durumun veya patolojinin tek bir nedene değil, birbirleriyle etkileşim halindeki birden fazla değişken, etken veya nedene bağlı olarak ortaya çıkması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Majör Depresif Bozukluk tanısı alan bir bireyin klinik tablosu; serotonerjik sistemdeki genetik polimorfizmler, erken çocukluk dönemi travmaları, güncel yaşam stresörleri ve HPA aksı disregülasyonunun ortak bir ürünü olarak çok faktörlü bir nitelik taşır.

Derin Analiz

Biyopsikososyal modelin temel taşını oluşturur. Özellikle karmaşık fenotiplerin, psikopatolojilerin ve nörogelişimsel bozuklukların etiyolojisinde tek etkenli (unifaktöryel) yaklaşımların yetersizliğini ifade eder. Genetik yatkınlıklar, epigenetik modifikasyonlar, çevresel stresörler, nörobiyolojik hassasiyetler ve sosyokültürel dinamiklerin non-lineer (doğrusal olmayan) bir matris içinde bir araya gelerek gözlemlenen sonucu ürettiğini savunur.

Etimoloji

Latince 'multi-' [çok, birden fazla] + 'facere' [yapmak, oluşturmak] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İzole veya tek nedenli (monofaktöryel) etiyolojilerle karıştırılır; aralarındaki temel fark, çok faktörlü sistemlerde nedenselliğin dağıtık, kümülatif ve çok yönlü olmasıdır.