Liderliğin Davranışsal Teorisi
Behavioral Theory Of Leadership
Tanım
Liderliği içsel özellikler veya motivasyonlar yerine, liderlerin başkalarını etkilemek için sergiledikleri öğrenilebilir eylemler ve davranışsal kalıplar aracılığıyla tanımlayan modeller bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir teknoloji şirketinde yeni atanan bir yöneticinin, daha önce içe kapanık ve bireysel odaklı olmasına rağmen, düzenli geri bildirim seansları düzenleme, çalışanların karar süreçlerine katılımını sağlama ve görevleri net bir şekilde yapılandırma gibi davranışsal teknikleri bilinçli olarak öğrenip uygulaması ve bunun sonucunda ekip performansının artması.
Derin Analiz
Endüstri ve Örgüt Psikolojisi ile örgütsel davranış literatüründe kök salmış olan bu yaklaşım, liderlik çalışmalarında 'büyük adam' teorilerinin ve özellikler yaklaşımının determinist doğasından bir sapma teşkil eder. Davranışsal modeller, liderliğin doğuştan gelen karakter özellikleriyle sınırlı olmadığını, aksine gözlemlenebilir ve pratik yoluyla kazanılabilir bir davranış repertuarı olduğunu savunur. Ohio State Üniversitesi ve Michigan Üniversitesi öncülüğünde yürütülen klasik araştırmalar, liderlik davranışlarını temel olarak iki ana eksende inceler: Yapı kurma (task-oriented/görev odaklı) ve anlayış gösterme (relationship-oriented/ilişki odaklı). Nörobiyolojik ve bilişsel açıdan bu kuram, pekiştireçler, sosyal öğrenme mekanizmaları ve model alma süreçlerinin liderlik potansiyelini şekillendirmedeki rolünü vurgular.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'behavour') ve 'theory' (teori, Yunanca 'theoria' [gözlem, düşünce]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Liderliğin Özellikler Teorisi (Traits Theory) ile karıştırılır; özellikler teorisi liderin 'kim' olduğuyla (doğuştan gelen kişilik, zeka) ilgilenirken, davranışsal teori liderin 'ne yaptığı' (gözlemlenebilir eylemleri) üzerine odaklanır.