Çalışan Destek Programı
Employee Assistance Program (EAP)
Tanım
İşgörenlerin iş performansını olumsuz etkileyen kişisel, duygusal veya maddesel sorunlarını çözmek amacıyla iş yerleri tarafından sağlanan resmi ve yapılandırılmış destek hizmetidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun stres ve tükenmişlik yaşayan bir yazılım mühendisinin, iş yerindeki performans düşüklüğü ve odaklanma sorunları nedeniyle Çalışan Destek Programı'na (EAP) başvurması. Yapılan ilk değerlendirmede, mühendisin gizli bir depresif epizod geçirdiği tespit edilmiş ve program kapsamında dört seanslık kısa süreli bilişsel davranışçı terapi (BDT) uygulanarak işlevselliği yeniden kazandırılmıştır.
Derin Analiz
Endüstriyel ve örgütsel psikoloji bağlamında Çalışan Destek Programları (EAP), iş yeri verimliliği ile ruh sağlığı arasındaki köprüyü kurar. Madde kullanım bozuklukları, ailevi çatışmalar ve akut stres gibi bireysel krizlerin iş gücü üzerindeki yıkıcı etkilerini minimize etmek için tasarlanmıştır. Mekanizma; erken tarama (screening), klinik değerlendirme (assessment), kısa süreli müdahale ve gerekirse dış toplumsal kaynaklara yönlendirme (referral) aşamalarından oluşur. Klinik psikologlar ve ruh sağlığı uzmanları tarafından yürütülen bu süreç, gizlilik ilkesine dayalı olarak yürütülür ve hem bireysel refahı korur hem de kurumsal sürdürülebilirliğe katkı sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'employee' (çalışan, işgören), 'assistance' (yardım, destek) ve 'program' (düzenlenmiş plan, program) kelimelerinin birleşiminden oluşan kurumsal bir terimdir. Kökeni 20. yüzyılın ortalarındaki endüstriyel psikoloji ve iş sağlığı hareketlerine dayanır.
Karıştırmayın
İnsan Kaynakları (İK) disiplin Disiplin İşlemleri ile karıştırılır. Temel fark; EAP'nin cezalandırıcı değil, tamamen iyileştirici, destekleyici ve gizlilik esasına dayanan bir klinik/psikolojik yardım mekanizması olmasıdır.